Meer analyses

Outperformance slimme trackers

“All animals are equal, but some animals are more equal than others.”

En wat voor de beestenrevolutie van George Orwell gold, geldt ook voor de ETF-revolutie die nu gaande is. De verhoudingen in de discussie tussen actief en passief beleggen worden door een te eenvoudige voorstelling van zaken vaak op scherp gesteld. Maar het onderwerp is niet te vangen in populistische kreten als “Two legs bad, four legs good” om in de Orwelliaanse beeldspraak te blijven. Zoals er enorme verschillen zijn binnen de fondsenindustrie, zowel qua mandaat als op het gebied van kwaliteit, zo is ook de ene tracker de andere tracker niet.

Fondsbeheerder en IEXProfs-columnist Jorik van de Bos (Kempen) licht in het jongste nummer van IEXProfs magazine al toe dat de onderliggende index van groot belang is. Zijn belangrijkste kritiekpunt is dat veel indices, zoals de S&P500, market cap-gewogen zijn. Zo’n index geeft volgens Van den Bos – en hij heeft daar een punt – per definitie een te zware weging aan dure aandelen. Je koopt met een ETF op een market cap-gewogen index in feite de winnaars uit het verleden, niet die van de toekomst.

Is er een alternatief? Ja, dat zijn de fundamentele indices, zoals die bijvoorbeeld worden gemaakt door Research Affiliates (RAFI). Die indices worden niet samengesteld op basis van marktkapitalisatie, maar op grond van een mandje van vier fundamentele factoren: boekwaarde, cash flow, omzet en dividend. Daardoor wordt een te hoge weging voor zwaar overgewaardeerde aandelen vermeden en een minder volatiele index gecreëerd.

Hoger rendement dan traditionele index

ETF’s op dergelijke indices combineren het gemak en de lage kosten van trackers met een kwaliteitsselectie die je normaal gesproken van een goede fondsmanager verwacht. Invesco, dat zowel fondsen als ETF’s uitgeeft, noemt nog een voordeel. Behalve dat overgewaardeerde aandelen vermeden worden, krijgen bedrijven die zonder fundamentele reden ondergewaardeerd zijn, juist wel een mooi plaats in deze indices. Uiteindelijk leidt dat volgens de wet van Bartjens tot een hoger rendement dan indices die een weging op basis van marktkapitalisatie hebben.

Onderzoek van RAFI naar de performance van beide soorten indices vanaf 1985 bevestigt dat. In ontwikkelde markten ligt het rendement van fundamentele indices gemiddeld 2 tot 4% hoger per jaar dan dat van market cap-gewogen indices. In minder efficiënte markten (opkomende markten) loopt dat verschil zelfs op tot meer dan 10%. Invesco geeft PowerShares (ETF’s) uit op deze indices, die genoteerd zijn op Euronext Parijs. Een kleine twintig partijen tracken deze fundamentele indices, zoals FTSE, Pimco en Lyxor.


Peter van Kleef is financieel journalist en redacteur bij IEX.nl. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van Van kleefs actuele beleggingen. Uw reactie is welkom op peter@iex.nl

  

 


Peter van Kleef is financieel journalist en redacteur bij IEX.nl. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van Van Kleefs actuele beleggingen. Uw reactie is welkom op peter@iex.nl

Reacties van lezers

Geen reacties gevonden.
zaterdag 20 februari 2010 11:10
Trackers kunnen per definitie nooit slim zijn, want ze volgen altijd domweg een index:-)

Zodra er meer rendement in het vooruitzicht wordt gesteld, zijn beleggers altijd geïnteresseerd. Toch moet men de voor- en nadelen van een strategie goed op een rijtje zetten. De hieronder genoemde tracker is daadwerkelijk een product dat uit de computer komt:

www.lyxoretf.com/fileadmin/user_uploa...

De samenstelling is, zoals kenmerkend voor vele trackers, zeer eenzijdig met een sterke nadruk op financials.

Het jaar 2003 was een goed aandelenjaar, net ala 2009. Het is interessant om te kijken hoe enkele indices en fondsen zich hebben gedragen sinds 2003.

Totaalrendement 31 december 2003-31 december 2006:

Dow Jones EURO STOXX Select Dividend® 30 (TR) +129,4%
Dow Jones STOXX Select Dividend® 30 (TR) +105,7%
Dow Jones STOXX Select Dividend® Global Select Dividend (TR) +81,5%

ING Hoogdividend Aandelenfonds +65,6%
ING Global Opportunities Fund +47,8%
ING Global Emerging Markets Fund +101,2%
Delta Deelnemingen Fonds +147,1%

Totaalrendement 31 december 2003 t/m 31 december 2009:

Dow Jones EURO STOXX Select Dividend® 30 (TR) +37,2%
Dow Jones STOXX Select Dividend® 30 (TR) +8,4%
Dow Jones STOXX Select Dividend® Global Select Dividend (TR) +17,5%

ING Hoogdividend Aandelenfonds +19,7%
ING Global Opportunities Fund +48,4%
ING Global Emerging Markets Fund +91,8%
Delta Deelnemingen Fonds +128,9%

Er gaat niets boven een evenwichtige verdeling over fondsen, hoe slim de trackers ook mogen zijn.
maandag 22 februari 2010 10:24
Hyth,

Ik weet het en jij weet ook dat ik een onwrikbare voorkeur heb voor fondsen boven trackers, juist omdat ik een index een dom ding vindt. Maar één van de redenen daarvoor is dat in een index rijp en gifgroen door elkaar zit en een tracker beide dus klakkeloos volgt. Bij deze indices wordt dat argument iets afgezwakt en daarom krijgen trackers op fundamentele indices van mij een bescheiden schouderklopje.

Jorik van den Bos legt in het jongste IEXProfs magazine trouwens een aardige uitdaging neer voor de passieve beleggers als hij zich hardop afvraagt of een index van 40 ETF's de IEX Fonds 40 zou verslaan. Benieuwd of iemand die handsschoen op durft te rapen. Het zou dan om 40 trackers moeten gaan op basis van dezelfde assetclass-, sector- en regioverdeling als de F40, natuurlijk.

PvK
maandag 22 februari 2010 14:03
quote:
Peter van Kleef schreef:

Bij deze indices wordt dat argument iets afgezwakt en daarom krijgen trackers op fundamentele indices van mij een bescheiden schouderklopje.
[/quote]

Dat er naar fundamentele factoren wordt gekeken is niet meer dan logisch. Goede fundamenten zijn afhankelijk van de tijdgeest. Wat 2008 ons heeft geleerd is dat we ook naar een goede spreiding (over asset categoriën, aandelensectoren, etc) moeten kijken. Sommige RAFI trackers zijn behoorlijk eenzijdig samengesteld, althans die indruk heb ik.

Persoonlijk heb ik mijn portefeuille ingedeeld in groei (EM, commodities, ING Global Opportunities Fund), waarde (2 hoogdividend fondsen en small cap ( de twee Delta Deelnemingen fondsen). De groeicomponent is groter dan de waardecomponent.

[quote=Peter van Kleef]
Jorik van den Bos legt in het jongste IEXProfs magazine trouwens een aardige uitdaging neer voor de passieve beleggers als hij zich hardop afvraagt of een index van 40 ETF's de IEX Fonds 40 zou verslaan. Benieuwd of iemand die handsschoen op durft te rapen. Het zou dan om 40 trackers moeten gaan op basis van dezelfde assetclass-, sector- en regioverdeling als de F40, natuurlijk.


Voor vele fondsen zijn geen tracker alternatieven. Vele trackers zijn bullmarkt gericht door hun eenzijdige samenstelling over sectoren/aandelen. Het beste voorbeeld zijn de Select Dividend trackers die in de periode mei 2005 t/m mei 2007 zeer hoge rendementen lieten zien. Helaas konden ze hun winst niet vasthouden, althans minder goed dan de EM en groeifondsen. Ze leverden meer in dan normaal voor dit soort fondsen.
maandag 22 februari 2010 15:25
Hyth,
Interessant in dat kader is ook het berichtje dat in de Must Read van vandaag is opgenomen (zie voorpagina) waaruit blijkt dat ETF's vorig jaar een gemiddelde underperformance van -1,25% lieten zien ten opzichte van hun index, tegen 0,52% een jaar eerder. Dat opgelopen verschil is toe te schrijven aan nieuwe trackers op emerging markets en junkbonds-indices.

Het commerciële succes van trackers heeft zo z'n keerzijde.

PvK
maandag 22 februari 2010 16:09
quote:
Peter van Kleef schreef:

Interessant in dat kader is ook het berichtje dat in de Must Read van vandaag is opgenomen (zie voorpagina) waaruit blijkt dat ETF's vorig jaar een gemiddelde underperformance van -1,25% lieten zien ten opzichte van hun index, tegen 0,52% een jaar eerder. Dat opgelopen verschil is toe te schrijven aan nieuwe trackers op emerging markets en junkbonds-indices.

Het commerciële succes van trackers heeft zo z'n keerzijde.


Een underperformance zegt me niets. Beter een fonds dat underperformt in de juiste assetcategorie dan het bestpresterende fonds in de verkeerde asset categorie.

De uitgever van trackers wijst graag op de lage kosten, maar dat zegt niets over de performance. Ik vind het niet erg om een fondsmanager te belonen voor zijn inspanningen als die goed zijn.
dinsdag 23 februari 2010 09:24
Mee eens - het hele idee achter dit stukje is ook om wat nuance aan te brengen in de discussie actief-passief die vaak veel te simplistisch wordt voorgesteld - met name door passieve beleggers zeg ik erbij (maar ja, ik behoor dan ook tot het andere kamp).
dinsdag 23 februari 2010 12:46
quote:
Peter van Kleef schreef:

Mee eens - het hele idee achter dit stukje is ook om wat nuance aan te brengen in de discussie actief-passief die vaak veel te simplistisch wordt voorgesteld - met name door passieve beleggers zeg ik erbij (maar ja, ik behoor dan ook tot het andere kamp).


Het hangt er natuurlijk vanaf hoe je je portefeuille beheert. Dit jaar heb ik mijn strategie veranderd, maar ik zit nog vast aan traditionele ideeën hoe een portefeuille samengesteld dient te zijn. Traditioneel switch je tussen asset categoriën, of zoals in jouw IEX Fonds 40 vul je een thema in.

Mijn nieuwe strategie bestaat hieruit dat ik een deel liquide aanhoudt en buiten mijn portefeuille laat. Periodes als 2000-2002 en 2008 hakken flink in het rendement, ook al maak je dat in de herstelperiode wel weer goed.

Ik beheer drie portefeuilles, mijn eigen algemene, mijn "levensloop" porto en die van mijn dochter. In december heb ik al deze portefeuilles bij Fundix geliquideerd en weer opgebouwd bij ING en Binck. De portefeuille van mijn dochter heb ik kleiner gehouden en volledig bij ING ondergebracht. De portefeuille bestaat uit slechts 4 fondsen: 30% ING Hoogdividend Obligatie Fonds, 28% ING Hoogdividend Aandelen Fonds, 28% ING Global Opportunities Fund en 14% ING Global Emerging Markets Fund. YTD staat deze portefeuille op +1,8%. De andere portefeuilles zijn breder gespreid.

Nu ben ik eens aan het terugrekenen geweest en een modelportefeuille samengesteld vanaf 31 december 2002 t/m 31 december 2009. Deze portefeuille bestaat uit:

20% ING Hoogdividend Obligatie Fonds
20% ING Global Obligatie Fonds
17,5% ING Hoogdividend Aandelen Fonds
17,5% ING Global Opportunities Fund
12,5% ING Global Emerging Markets Fund
12,5% Delta Deelnemingen Fonds

Het gemiddelde geannualiseerde rendement is 9,17%. Maar vervang ik het ING Global Obligatie Fonds (dat slecht heeft gepresteerd) door liquiditeiten en reken 3% rente, dan kom ik op 9,38%.

De rente op de HY obligatie markt stond al jaren vrij laag. Indien ik eind 2006 het HY obligatie fonds had geliquideerd, had ik aanzienlijk minder risico gelopen als ik dit liquide had gehouden. Het gemiddelde geannualiseerde rendement van het HY obligatie fonds van 31 december 2004 t/m 31 december 2009 is +2,2%.

Liquidatie van het HY obligatie fonds en weer instappen per 31 december 2008 voor 40% verhoogt het rendement behoorlijk. Het gemiddelde geannualiseerde rendement is in dat geval +11,0% over 7 jaar, i,p.v. 9,17% volbelegd.

Ik denk dat het verstandiger is om actiever te beleggen en enkele traditionele ideeën los te laten. Spreiding heeft niet altijd zin en je hoeft niet alltijd volbelegd te zijn. Asset categoriën met slechte vooruitzichten kun je beter liquideren en liquide houden. Het lijkt me beter om die assetcategoriën aan te houden die wel kans maken op een goed rendement, en dat kan betekenen dat je voor 60% bent belegd.
dinsdag 23 februari 2010 16:09
Hyth,
Ik denk zeker dat cash een rol moet spelen in een (actieve) fondsenportefeuille. De vraag is alleen: hoe gelukkig ben je met je timing in het op- en afbouwen van kasposities. Eerlijk gezegd dicht ik mezelf die kwaliteiten niet toe. Ik heb in mijn SNS Fundcoach-portefeuille dan ook gekozen voor een zware weging van de twee grote Carmignac-fondsen. Zoals je weet mag Carmignac Investissement (wereldwijd aandelenfonds) voor een aanzienlijk deel cash aanhouden. Hun trackrecord van 20 jaar laat zien dat zij daar wel behendig mee zijn geweest, tot nu toe.

Ik voel me bij zo'n fonds een stuk prettiger dan bijvoorbeeld bij Obam dat altijd volbelegd moet zijn. En Carmignac Patrimoine - wat ook actief tussen asset classes schuift en daarom meekleurt met de markt - is mijn zwaarste weging, met ca. 25% (die twee fondsen zijn samen goed voor 40%). Zelfs met zo'n bescheiden portefeuille moet je neerwaarts risico niet veronachtzamen. De meer agressieve fondsen heb ik gespreid over een handvol thema's die elk 5 tot maximaal 10% beslaan.
dinsdag 23 februari 2010 18:40
quote:
Peter van Kleef schreef:

Ik denk zeker dat cash een rol moet spelen in een (actieve) fondsenportefeuille. De vraag is alleen: hoe gelukkig ben je met je timing in het op- en afbouwen van kasposities. Eerlijk gezegd dicht ik mezelf die kwaliteiten niet toe.
[/quote]

Timen is gruwelijk moeilijk, evenals het bepalen van welke aandelenstijl het goed zal doen.

Waar ik aan denk is een portefeuille opdelen in blokken:

40% obligaties
10% commodities
50% aandelen

Er zijn diverse obligatiefonden: staatsobligaties, bedrijfsobligaties, EM obligaties, HY obligaties. Je kunt standaardwegingen aanhouden en als je denkt dat een bepaald soort zijn doel heeft bereikt, verkopen en liquide houden tot dat soort weer aantrekkelijk is. Staatsobligaties lijken nu minder aantrekkelijk, dus dat deel liquideer je. HY obligaties kennen nu een rente van zo'n 9%. Stel jezelf een grens, b.v. een renteniveau 7,5%. Is de rente lager dan is het risico op verlies groter dan de kans op winst, dus ga je liquide.

Aandelen zijn nog moeilijker in te schatten, maar ook daar zou je standaardweging aan kunnen houden, b.v.

15% wereldwijd waarde
15% wereldwijd groei
10% EM wereldwijd
10% smallcaps

Een portefeuille bestaande uit 30% ING Hoogdividend Aandelen Fonds, 30% ING Global Opportunities Fund, 20% ING Global Emerging Markets Fund en 20% Delta Deelnemingen Fonds zou in de periode van 31 december 2002 t/m 31 december 2009 uit zijn gekomen op +11,9% gemiddeld, geannualiseerd. Het fonds Robeco komt uit op +2,0% en het ING Dutch Fund op +3,6%. Het voordeel van zo’n vaste portefeuille is de brede spreiding over stijlen, en landen. Voor elk fonds kun je alternatieven vinden, zodat je ook over diverse fondshuizen kunt spreiden.

Bij commodities kun je denken aan een futures fonds, een grondstoffen fonds, etc.

Indien mijn portefeuille er zo zou uitzien, zou ik 20% liquide zitten en 20% HY obligaties hebben, waarbij de rest, d.w.z. commodities en aandelen, volledig belegd zou zijn.



[quote=Peter van Kleef]
Ik heb in mijn SNS Fundcoach-portefeuille dan ook gekozen voor een zware weging van de twee grote Carmignac-fondsen. Zoals je weet mag Carmignac Investissement (wereldwijd aandelenfonds) voor een aanzienlijk deel cash aanhouden. Hun trackrecord van 20 jaar laat zien dat zij daar wel behendig mee zijn geweest, tot nu toe.


Zelf ga ik uit van fondsen met een goede strategie. Fondsen waarbij de fondsmanager prominent aanwezig is, hoef ik niet. Een fondsmanager kan jarenlang goed zitten, maar als hij een keer miskleunt, kan het goed mis zijn, b.v. Rolf Stout. Carmignac kan een keer een scheve schaats rijden. De fondsen hebben de laatste 2 baissemarkten een groot verlies weten te voorkomen en dat is hun grootste verdienste.
dinsdag 23 februari 2010 18:55
Het herstel in 2009 was aanzienlijk scherper dan in 2003. Het betreft dezeflde fondsen in dezelfde verhoudingen.
dinsdag 23 februari 2010 18:56
quote:
Global Selection schreef:

Het herstel in 2009 was aanzienlijk scherper dan in 2003. Het betreft dezeflde fondsen in dezelfde verhoudingen.


Nu met grafiek?
woensdag 24 februari 2010 14:41
quote:
Peter van Kleef schreef:

Ik denk zeker dat cash een rol moet spelen in een (actieve) fondsenportefeuille. De vraag is alleen: hoe gelukkig ben je met je timing in het op- en afbouwen van kasposities. Eerlijk gezegd dicht ik mezelf die kwaliteiten niet toe.


Ik ben eens weer aan het rekenen geweest en wel met de volgende portefeuille vanaf ultimo september 2006:

20% ING First Class Obligatie Fonds
20% ING Global Obligatie Fonds
15% ING Hoogdividend Aandelen Fonds
15% ING Global Opportunities Fund
10% ING Global Emerging Markets Fund
10% Delta Deelnemingen Fonds
10% Robeco Commodities

Ook heb ik de 20% ING First Class Obligatie Fonds vervangen door ING Hoogdividend Obligaties en Robeco High Yield Obligaties.

Het totale rendement vanaf 31 december 2006 t/m 31 december 2009:

bovenstaande portefeuille -0,9%
met Robeco High Yield Obligaties -1,2%
met ING Hoogdividend Obligaties -2,9%

Indien ik per 31 december 2008 de 20% ING First Class Obligaties had vervangen door Robeco High Yield Obligaties of door ING Hoogdividend Obligatie Fonds, dan is het totale rendement:

met Robeco High Yield Obligaties +6,4%
met ING Hoogdividend Obligaties +5,8%

Ben (BJL) zei ooit eens dat HY obligaties toegevoegde waarde aan een portefeuille hebben als de rente hoog staat. Bij een normale rente hebben HY obligaties geen enkele toegevoegde waarde en vergroten ze het risico van de portefeuille alleen maar. Hij heeft dus groot gelijk en jij hebt er ook verstandig aangedaan om Robeco High Yield Obligaties in je SNS Fundcoach portefeuille te vervangen door het Pimco fonds.