Hedgefunds hebben een imagoprobleem. De beste breinen van de hele beleggingswereld werken in de hedgefundindustrie en de resultaten van hedgefunds waren over de afgelopen drie en vijf jaar duidelijk beter dan die van aandelenfondsen. Maar toch zijn veel mensen onwillekeurig wat huiverig om te beleggen in deze fondsen.
Hedgefundbeheerders zijn de avonturiers van de beleggingswereld. In een tijd waarin risico vooral griezelig wordt gevonden is ieder fonds dat van de gebaande paden afwijkt al snel te avontuurlijk voor de gemiddelde belegger. Toch is dat vreemd, want hedgetechnieken zoals long/short-beleggen zijn ooit uitgevonden om risico’s te beperken.
Wie naar de resultaten van hedgefunds over de laatste jaren kijkt, ziet een grafiek die in vergelijking met de AEX- of de Dow Jones-index opvallend rustig beweegt. De gewogen hedgefundindex van researchbureau HFR laat zien dat hedgefunds over de laatste vijf jaar gemiddeld 5,8% rendement per jaar boekten. Beleggers in de AEX raakten in die periode per saldo geld kwijt.
Sprinkhaanfondsen
Hoewel veel beleggende
instituten inmiddels hebben
begrepen dat een allocatie
in hedgefunds geen slechte
keuze is, blijft de sector bij
het grote publiek onderbelicht.
Dat heeft diverse
oorzaken. Misschien wel de
belangrijkste is de enorme
ondoorzichtigheid van de
hedgefundwereld. In feite
is de term ‘hedgefunds’ een
verzamelnaam voor een
volstrekt onvergelijkbaar
scala van beleggingsfondsen.
Onder hetzelfde kopje tref
je brave aandelenfondsen,
wilde valutagokkers, computergestuurde
vierkante
millimeterbeleggers en
overnamespeculanten aan.
En dat maakt het er voor
een doorsnee fondsbelegger
niet eenvoudiger op
om de braverikken van de
thrillseekers te scheiden.
De private equity-fondsen
die drie jaar geleden als
‘sprinkhaanfondsen’ in het
nieuws kwamen worden tot
de hedgefunds gerekend,
maar in Nederland zijn ook
diverse hedgefunds te vinden
die niets anders doen
dan beleggen in aandelen
met consciëntieus afgedekte
risico’s.
Zulke fondsen, die
nauwelijks bekend zijn bij
het grote publiek, staan in
schril contrast tot de hedgefunds
van Amerikaanse
supersterren als George Soros
(Quantum Fund), Steve
Cohen (SAC Capital) en Jim
Simons (Medallion Fund).
In Amerika zijn de succesvolste
hedgefundbeleggers
grote namen, die ook
navanant veel verdienen.
Verhit
debat
In
de lijst van honderd rijkste
Amerikanen van zakenblad
Forbes staan liefst tien hedgefundmanagers.
De armste
van die tien is goed voor
een privé-vermogen van 3
miljard dollar. De rijkste, op
nummer 15 in de lijst, staat
voor 15 miljard dollar in de
boeken. Helaas is de combinatie
van topsalarissen en
weinig transparantie niet
een die op veel steun vanuit
politiek en regelgeving kan
rekenen.
Hedgefunds zijn
dan ook in toenemende
mate onderwerp van verhit
debat, waarbij het meestal
draait om meer toezicht en
verscherpte regelgeving.
Temidden van de schuldencrisis
die het eurostelsel
bijna de kop kostte vond
het Europese parlement de
tijd om uitgebreid te debatteren
over de Alternative
Investment Fund Managers
Directive, hier beter bekend
als de ‘hedgefundrichtlijn’.
Die richtlijn dicteert onder
andere dat de beloning van
beheerders afhankelijker
wordt van het genomen
risico en beperkt de toegang
tot de Europese markt voor
buitenlandse hedgefunds.
Het is meer een statement
van de politiek richting ‘de
speculanten’ dan dat het
echt een grote misstand aanpakt.
De meeste Europese
hedgefunds hebben part nog
deel gehad aan de kredietcrisis
of aan de financiële uitwassen
die daar de oorzaak
van waren. Hooguit schrikt
het de toch al niet in drommen
toesnellende beleggers
nog meer af.
Risicobeperking
Is beleggen in hedgefunds
nu echt zo griezelig en ondoorzichtig? Het wereldje
mag dan diffuus zijn, maar
de fondsen zelf zijn dat lang
niet altijd. Veel hedgestrategieën
zijn gericht op risicobeperking
en het creëren
van absolute return, oftewel
winst in stijgende èn dalende
makten. Dat betekent
dat ze doorgaans niet alleen
maar long zitten in de aandelenmarkt,
zoals gewone
beleggingsfondsen, maar
actief hun risico managen,
bijvoorbeeld door er shortposities
tegenover te zetten
of optieconstructies op te
zetten.
Dat is complexer dan
recht-toe-recht-aan aandelenbeleggen,
maar de meeste
hedgefunds beperken zich
meestal tot een specifieke
strategie of aanpak, zodat
beleggers die een bewuste
keuze voor een bepaald
fonds hebben gemaakt over
het algemeen prima weten
waar ze aan toe zijn. In grote
lijnen kunnen hedgefunds
alsvolgt worden ingedeeld:
- Long/short-beleggen
De oervorm van hedgebeleggen
bestaat uit simultaan
long en short beleggen in
aandelen. Daarmee speculeert
u vooral op de relatieve
performance van aandeel
A (long) ten opzichte van
aandeel B (short) en niet
zozeer op de bewegingen
van de markt als geheel.
Long/short-fondsen bestaan
in marktneutrale variant
(evenveel long als short), in
long bias-variant (meer long
dan short) en in short bias-
variant (vice versa).
- Macrofondsen
Om ze gokfondsen te
noemen zou deze fondsen
tekort doen, maar in zekere
zin is dat wel wat ze doen:
met relatief veel – en vaak
geleend – geld inzetten op
grote bewegingen op de
internationale kapitaalmarkten.
Dat kunnen de rente- en
valutamarkten zijn, maar
ook grondstoffen en aandelen.
Veel van de beroemde
Amerikaanse hedgefunds
zijn macrofondsen, zoals
bijvoorbeeld het Quantum
Fund van Soros.
- Event driven/Special
situations
Deze fondsen zijn vooral
bezig met het speuren naar
aandelen – en af en toe andere
instrumenten – waar
zich een bijzondere situatie
voordoet of zou kunnen
voordoen. Dat kan zich
uiten in het opkopen van bedrijven
met grote financiële
problemen – distressed securities
– of het speculeren op
fusies en overnames. In feite
vallen de sprinkhaanfondsen
ook onder deze categorie.
Deze fondsen zoeken verborgen
waarde in specifieke
aandelen, waar vervolgens
met veel geweld positie in
wordt genomen.
- Arbitragefondsen
De vierkante-millimeterbeleggers
van hedgefundland.
Arbitrage betekent profiteren
van minieme discrepanties
in de prijsvorming op
de markt en dat is precies
wat deze fondsen doen, vaak
gesteund door imposante
IT-infrastructuur. Om geld
te verdienen aan kleine bewegingen
wordt er vaak met
veel geleend geld belegd.
Daar staat tegenover dat het
risico van de posities doorgaans
laag is. Tenzij een kleine
discrepantie plots groot
wordt, zoals het miljarden
dollars grote arbitragefonds
Long term Capital Markets
eind jaren negentig ondervond,
toen het luidruchtig
implodeerde.
- Commodity Trading
Advisor (CTA)
De fondsen bespelen een beperkt
aantal onderliggende
waarden – meestal commodities,
zoals de naam al
suggereert, maar valuta en/
of indices komen ook voor
– op basis van technische
en kwantitatieve modellen.
Vaak zijn deze fondsen sterk
trendvolgend: als een onderliggende
waarde een sterke
op- of neerwaartse trend
laat zien, laten ze de beste
prestaties zien.
Ingewikkelder
Op die manier opgedeeld is
het hedgefunduniversum
al een stuk overzichtelijker.
Helaas maken de fondsenhuizen
het zelf af en toe
juist weer ingewikkelder
door de verschillende strategieën
weer bij elkaar op een
hoop te gooien en dat pakketje
aan te bieden onder
het kopje ‘multi-strategy’ of
‘fund-of-funds’.
De eerste
term is meestal voorbehouden
aan een constructie die
meerdere strategieën binnen
één fonds – uitgevoerd
door één fondsbeheerder
– verenigt. Van een fund-of-
funds is sprake als een fonds
zelf in meerdere verschillende
hedgefunds belegt.
Dat hoeven niet altijd verschuillende
strategieën te
zijn, maar doorgaans is dat
wel het geval, omdat juist
de spreiding van risico’s een
van de unique selling points van zo’n fonds is.
Om het
nog verwarrender te maken
duikt ook de titel ‘multi-
manager’ op in beleggingsfondsen.
Omdat de term
fund-of-funds al snel (en terecht)
de associatie oproept
van dubbele beheerskosten,
wordt de minder verdachte
term multi-manager vaker
van stal gehaald om toch
vooral de geneugten van
meerdere topbeleggers binnen
één fonds te benadrukken.
| Alle 25 Hollands
Samen met fondshuis Finles heeft IEX
begin 2009 een nieuwe maatstaf voor het
wel en wee van de Nederlandse hedgefundsector
geïntroduceerd: de Finles/IEX
Hollandse Hedgefund Index. IEXProfs-
columnist Mark Baak, van Finles, stelde de
index samen. De berekening wordt iedere
maand uitgevoerd door het onafhankelijke
adminstratiekantoor Circle Partners.
In de index worden alle Nederlandse hedgefunds
opgenomen die aan de toelatingscriteria
voldoen. Belangijkste criterium is
dat een fonds long- en shortposities kan
innemen en dat ook daadwerkelijk doet.
Daarnaast komen er alleen fondsen in de
index die open zijn voor in- en uitstappers.
Verder moet de fondsmanager de Nederlandse
nationaliteit hebben of het fonds
moet vanuit Nederland beheerd worden.
Aan het begin van iedere maand wordt de
weging van alle fondsen gelijk getrokken.
Fondsen kunnen alleen toegevoegd worden
na toestemming van de beheerder van
het fonds. Sinds de start op 1 januari 2009
is de index tot 1 mei 2010 met 12,4% ge
stegen. Dat staat gelijk aan een rendement
van 9,1% op jaarbasis.
De AEX deed het in
diezelfde tijd aanmerkelijk beter, maar het
beginpunt van de index is dan ook gekozen
kort voor de diepste bodem van aandelenindex,
die daarna een sterk herstel heeft
laten zien. Pas in het risicoprofiel komt het
bijzondere karakter van hedgefunds goed
tot uiting. Het risico van de Hedgefund
Index is met 4,7 slechts een kwart van dat
van de AEX. Als de Finles/IEX Hollandse
Hedgefund Index één ding laat zien, dan is
het dat hedgefunds in opgaande markten
misschien niet altijd de beurs bijbenen,
maar dat compenseren ze met een aanmerkelijk
beter risicoprofiel.
Overigens heeft de Finles/IEX Hollandse
Hedgefund Index een investable zusje
gekregen in de vorm van de Hollandse
Hedgefund Tracker, een fund of funds, opgebouwd
uit 25 Nederlandse hedgefunds. Lees verder |
Dit artikel is eerder verschenen in de IEX Beleggingsgids Zomer 2010.
Pieter Kort is hoofdredacteur van IEX/Debeurs.nl. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX redactie.