Duitse bedrijven gaan niet mee in klimaatscepsis

De hoge inflatie en economische vertraging sinds de coronacrisis, de verkiezing van Donald Trump en andere geopolitieke conflicten: het zijn allemaal ontwikkelingen die de ESG-ambities van overheden en bedrijven onder druk hebben gezet.

Zo zijn er steeds meer bedrijven die hun programma’s voor diversiteit, gelijkheid en inclusie afschaffen. Bij overheden geldt hetzelfde voor doelstellingen met betrekking tot een betere klimaatbalans. Zo overweegt de EU het verbod op verbrandingsmotoren in de auto-industrie vanaf 2035 af te zwakken en is er vanwege de enorme uitgaven aan defensie minder geld beschikbaar voor natuurherstelprojecten.

Duitse bedrijven houden vast aan klimaatdoelen

Voor de strijd tegen klimaatverandering is dat slecht nieuws. De doelstelling van een stijging van maximaal 1,5 graad Celsius tegenover de periode 1850-1900 wordt vrijwel zeker niet gehaald. Hoe langer er getreuzeld wordt met klimaatmaatregelen, des te meer stijgt de temperatuur.

Het goede nieuws is dat veel bedrijven tot nog toe vasthouden aan hun klimaatdoelstellingen. Althans in Duitsland, zo blijkt uit een studie van vermogensbeheerder Union Investment onder de 40 grootste beursfondsen uit de DAX-index.

Veel bedrijven beseffen blijkbaar dat klimaatbescherming van fundamenteel belang is voor hun eigen toekomst. Ze weten ook dat er bij overheden nu wat minder interesse is voor klimaat, maar dat kan over een paar jaar weer compleet anders zijn.

Klimaatstudie DAX 40

In de DAX 40-Klimaatstudie kijkt Union Investment naar verschillende elementen. Als een bedrijf goed zijn best doet, krijgt het hoge punten, als het nalatig is weinig. Er wordt verder geen groot verschil gemaakt tussen sectoren onderling. Het zou weliswaar niet zo gek zijn om een staalconcern, dat veel energie verbruikt,  strenger te beoordelen dan bijvoorbeeld een bank.

Maar Union Investment staat op het standpunt dat uiteindelijk iedereen terug moet naar CO2-neutraliteit, ongeacht of het een bedrijf uit de maakindustrie komt of de dienstensector. Iedereen moet zijn steentje bijdragen.

De vier basisvragen zijn:

1. Wat zijn de klimaatambities voor de lange termijn?
2. Welke prikkels zijn er binnen het bedrijf voor werknemers en het management om de doelstellingen ook echt te te halen?
3. In hoeverre hebben bedrijven de CO2-uitstoot de laatste jaren daadwerkelijk teruggebracht binnen het bedrijf en in de hele bedrijfskolom?
4. Hoe transparant en geloofwaardig is een bedrijf als het gaat om klimaatmaatregelen?

Transparantie

Op dat laatste punt van transparantie scoren de GEA Groep (industrie), RWE (energie), Deutsche Telekom (telefonie) en Bayer (farma en chemie) hoog. Terwijl Hannover Rück (herverzekeringen), Daimler Truck (vrachtwagens), Scout24 (internet) en Infineon (chips) onderaan bungelen.

Sectoraal ziet Union dat vooral banken en verzekeraars ondermaats scoren. Voor de rest is het beeld redelijk gemixt. In doorsnee krijgen de 40 bedrijven van Union Investment een ruime voldoende.

Ambities

Opvallend is dat de ambities door de bank genomen hoog blijven, ondanks alle eerdergenoemde tegenwind. Bij de ambities kijkt Union naar de hele bedrijfskolom van verbruikte grondstoffen en halffabrikaten tot aan de eindconsument (scope 1, 2 en 3). Er wordt verder gekeken naar bepaalde periodes. Dus wat zijn de plannen voor 2030, 2035, 2040, 2045 en 2050 en hoe sluiten die aan bij de wettelijke normen van de Europese Unie en de Duitse wetgever.

Deutsche Telekom zit weer in de top gevolgd door Airbus (luchtvaart), Allianz (verzekeringen) en Bayer. Onderaan te vinden zijn: MTU Aero Engines (vliegtuigmotoren), Volkswagen (auto's), Qiagen (farma) en Heidelberg Materials (bouwstoffen).

28 procent van de bedrijven doet ruim voldoende om de iets strengere doelstellingen van de Duitse wetgever te halen. Bijna driekwart voldoet daar dus niet aan. Bij de EU-eisen haalt 56 procent het voorgeschreven niveau. 5 procent van de bedrijven voldoet wel binnen het eigen bedrijf aan de EU-eisen, maar er is te weinig aandacht voor de rest van de keten (scope 2 en 3).

10 procent doet ronduit te weinig om de EU- of Duitse doelstellingen te halen. Het algemene beeld is dat de ambities van het bedrijfsleven er eerder op vooruit dan achteruit zijn gegaan. De grootste uitzondering is MTU Aero Engines, dat het ambitieniveau significant heeft teruggeschroefd.

Conclusie van Union Investment: “De DAX-bedrijven houden ondanks de internationale tegenwind voor klimaatbeleid vast aan hun doelstellingen. Geen enkel bedrijf heeft zijn klimaatdoelstellingen volledig losgelaten. Het ambitieniveau voor het behalen van de doelstellingen voor CO2-neutraliteit (net zero) is hoog.”

Prikkels

Union Investment denkt dat het belangrijk is dat er binnen bedrijven incentives bestaan om de doelstellingen te halen. Dat geldt vooral voor het management. Het zou net als de winst en de omzet onderdeel moeten uitmaken van beloningscriteria.

De hoogste scores komen van Heidelberg Materials, GEA, BASF (chemie) en BMW (auto's). Onderaan zitten Scout24, Zalando (online-handel), Merck (chemie en farma) en Brenntag (handel in chemische stoffen). Het overkoepelende rapportcijfer van Union Investment voor de prikkels bij DAX-bedrijven is “zeer goed”.

Gerealiseerde doelen (matig)

Het belangrijkste is dat al die ambities en prikkels leiden tot een daadwerkelijke reductie van de uitstoot van CO2. Hier kijkt Union Investment vooral naar de laatste twee bekende jaren: 2023 en 2024. De hele bedrijfskolom wordt meegenomen in de beoordeling (scope 1, 2 en 3). 

De DAX-bedrijven doen het op dit gebied helaas nog matig. In totaal konden slechts 17 DAX-bedrijven hun scope 1-, 2- en 3-emissies tussen 2023 en 2024 verminderen. Op een totaal van 40 bedrijven komt dat neer op ongeveer 44 procent. Slechts drie bedrijven (Siemens, Infineon en GEA) haalden de maximale score. Deze bedrijven konden de emissies met meer dan 7% verminderen en vormen de koploper qua reductie.

Van de andere kant waren er 22 DAX-bedrijven (56 procent) die voor hun prestaties een onvoldoende kregen. “Bijzonder zorgwekkend is het feit dat negen DAX-bedrijven helemaal geen vooruitgang hebben geboekt omdat hun CO2-uitstoot steeg of omdat de CO2-gegevens (voornamelijk Scope 3) ontoereikend waren."

De bedrijven die ernstig teleurstelden zijn: Scout24, Heidelberg Materials, BASF, Vonovia (huurwoningen), Symrise (geur- en smaakstoffen), Siemens Energy, Commerzbank, Hannover Re en MTU Aero Engines. 

Wat sectoraal opvalt, is dat financiële instellingen het wederom slecht doen. De auto-industrie scoort goed ondanks de financiële crisis in deze sector. 

Totaalscore

Tot slot heeft Union Investments alle punten bij elkaar opgeteld. De top-5 bestaat uit GEA, Deutsche Telekom, Deutsche Börse, Bayer en Mercedes-Benz. De onderste vijf zijn Scout24, MTU Aero Engines, Hannover Rück, Siemens Energy en Commerzbank.

Union Investment wil dit onderzoek in de toekomst elk jaar herhalen. Op die manier kan het best beoordeeld worden of bedrijven vooruitgang boeken. Union Investment behoort met een beheerd vermogen van meer dan 500 miljard euro tot de Top-3 in Duitsland, achter koploper Allianz en Deutsche Bank.