Navo-top heeft grote gevolgen voor EU-defensieaandelen

De NAVO-top in Den Haag deze week van 24 tot en met 26 juni wordt een cruciaal moment voor de Europese defensiestrategie en defensieaandelen. Door verschillende globale conflicten tegelijkertijd, van de oorlog tegen Oekraïne tot spanningen in het Midden-Oosten en bezorgdheid over de veiligheid van Taiwan, wordt de EU feitelijk gedwongen om zijn langdurige afhankelijkheid van de VS te herzien. Dat stelt Aneeka Gupta van vermogensbeheerder Wisdom Tree in een geopolitieke analyse.

Harde 5%

De discussies in de EU gaan vooral over het verhogen van de defensie-uitgaven en het versterken van de Europese militaire capaciteiten, wat ingrijpende gevolgen kan hebben voor Europese defensiebedrijven. Wat aanvankelijk begon als een zachte doelstelling van 2% van het BBP is veranderd in een keihard streven naar 5%, met 3,5% voor de kernverdediging en 1,5% voor aangrenzende zaken als cyberveiligheid en infrastructuur.

Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte onthulde dit nieuwe kader voorafgaand aan de top en beschreef het als een “enorme sprong voorwaarts” en van vitaal belang voor het versterken van de afschrikking binnen het NAVO-bondgenootschap.

STEP

Het gaat voor Europa om honderden miljarden euro's met als kern 150 miljard voor het Strategic Technologies for Europe Platform (STEP) - vroeger bekend als SAFE - dat wordt gepositioneerd als het centrale instrument van de EU voor de defensieindustrie en technologische veerkracht.

Enkele implicaties zijn:

• Bij het verlenen van EU-fondsen zal voorrang gegeven worden aan landen met een grote capaciteit om de defensieproductie te verhogen, compatibele systemen en gezamenlijke aankoopstrategieën.
• Landen die achterblijven bij hun NAVO-verplichtingen kunnen ook achterblijven bij de toegang tot innovatie-, energie- en cyberdefensiebudgetten van de EU.
• Deze zachte vorm van naleving, waarbij budgettaire stimulansen worden gebruikt in plaats van juridische sancties, is een nieuwe grens in de Europese strategische coördinatie.

Europese defensiestrategie

Een van de grootste verschuivingen die tijdens de top waarschijnlijk aan kracht zullen winnen, is de opkomst van een Industriële Europese Defensie Strategie (EDIS). Dat weerspiegelt een groeiende consensus in Europa dat het zelfredzamer moet worden om zijn defensiebehoeften veilig te stellen, vooral nu de trans-Atlantische politiek minder voorspelbaar wordt.

Bij de hogere EU-uitgaven zijn er al besprekingen over een voorkeursbehandeling voor eigen Europese defensiefabrikanten met gezamenlijke aankoopprogramma's (Buy Europe).

Dit wordt vermoedelijk aangevuld met maatregelen om grensoverschrijdende licenties te stroomlijnen, exportcontroles te coördineren en gezamenlijke aankopen te vereenvoudigen via instrumenten zoals het Europese Defensiefonds (EOF).

Om dit te bereiken is een verdergaande standaardisatie bij de NAVO-strijdkrachten nodig, met name wat betreft het ontwerp van platforms, gegevensprotocollen en logistieke systemen.

Fabrikanten moeten leveren

Fabrikanten staan onder druk om apparatuur aan te bieden die vanaf dag één kan worden ingepast in multinationale operaties. Deze dynamiek zal niet alleen bepalend zijn voor aanbestedingen, maar ook voor R&D-strategieën, samenwerkingsverbanden en zelfs investeringsbeslissingen van bedrijven in het hele Europese defensielandschap.

Bij WisdomTree geloven ze dat de kerncapaciteiten van defensie uiteindelijk de ruggengraat zullen vormen voor de gehele strategische veerkracht van de EU op lange termijn.