Hoe slim zijn smart-betafondsen?

De term smart bèta bestaat nog niet zo lang. Hij wordt wordt toegeschreven aan consultant Willis Towers Watson die er in 2006 mee op de proppen kwam.

Het smart-gedeelte zou je kunnen interpreteren als reclame. Iets verkopen als slim is natuurlijk zo gek nog niet. Bij bèta ligt dat iets ingewikkelder. Voor het ontstaan moet je 60 jaar terug in de tijd naar Nobelprijswinnaar William Sharpe, die toen met twee nieuwe beleggingstermen kwam: alfa en bèta.

Bèta meet daarbij de mate van blootstelling van een portefeuille aan de totale aandelen- of obligatiemarkt. Hoe meer een portefeuille lijkt op de benchmark, hoe hoger de bèta.

Bij smart-bètafondsen wordt gekozen voor een kleine afwijking van de index. Dat kan bijvoorbeeld door value-aandelen een groter gewicht te geven, of juist groeiaandelen. Het moet verder gebaseerd zijn op vaste criteria, zodat er toch nog sprake is van passief vermogensbeheer.

Er kan bijvoorbeeld gekozen worden voor:

• alle bedrijven met een hoog dividend
• bedrijven met een sterke balans en een bovengemiddelde winst
• of bedrijven die het de laatste maanden goed gedaan hebben (momentum) 

Vlucht genomen

Blogger John Rekenthaler van Morningstar was in 2016 positief toen hij voor het eerst schreef over smart-bètafondsen, of zoals ze ook wel genoemd worden strategische bètafondsen. Inmiddels twijfelt hij.

De reden waarom hij destijds positief was, is omdat smart-bètafondsen in tegenstelling tot actieve fondsen standvastig zijn. Ze blijven bij hun strategie wat er ook gebeurt en de beheerkosten zijn met 0,38% bijna net zo laag als gewone passieve indexfondsen.

En Rekenthaler was blijkbaar niet de enige die het een goed idee vond, want het is inmiddels een industrie met een omvang van 2,3 biljoen dollar.

Kritiek Bogle

Waar Rekenthaler zich op heeft verkeken zijn de beleggers in de smart-bètafondsen. Die zijn namelijk wel veranderd van strategie. Er wordt de laatste paar jaar steeds minder in smart-bèta-valuefondsen belegd en meer in smart-bèta-groeifondsen.

Beleggers doen met andere woorden iets waar Jack Bogle, de grondlegger van passieve indexfondsen, gelijk voor waarschuwde toen smart bèta op kwam zetten. "They chase performance”. Beleggers hebben de neiging om in fondsen te stappen die het de laatste jaren goed hebben gedaan.

In de ogen van Bogle is dat bijna nog erger dan gokken. Hij zei hierover het volgende: “Soms zullen beleggers de juiste factor kiezen, soms de verkeerde, maar door voor vooral de hot factor te kiezen, zullen ze het bijna zeker mis hebben.”

Resultaten

Als je naar de feiten kijkt dan hebben smart-bètafondsen het de laatste 10 jaar niet slecht gedaan. Van de tien grootste fondsen die in september 2014 allemaal in Amerikaanse aandelen belegden, zat 51% van het vermogen van de aandeelhouders in value-stijl fondsen, 38% in groeifondsen en 9% in mixfondsen.

Gemiddeld bleven deze fondsen iets achter bij het rendement van de Vanguard Total Stock Market Index, maar niet veel. Het was 11,5% tegenover 12,3%.

If you can’t beat them join them

10 jaar later zijn de allocaties van de tien grootste smart-bètafondsen niet veel veranderd. Het is nu 49% value, 40% groei en 11% mixed.

Wat echter wel langzaam veranderd is de voorkeur van beleggers. Als je naar de meest verkochte smart-bètafondsen van dit jaar kijkt, dan is het groeithema veel populairder dan value.

Beleggers doen met andere woorden precies wat Bogle vreesde, “they are chasing performance”.

Rekenthaler: “Het lijkt erop dat smart-bètabeleggers na vele jaren vasthouden aan een valuestrategie nu besloten hebben dat ze een draai moeten maken onder het motto if you can't beat them join them."