Wijzer met risico

Precies een jaar geleden schreef ik over de leidraad van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), waarin een aanzet werd gegeven tot een standaardisatie van risicoprofielen. De risicoprofielen zouden gebaseerd moeten zijn op een eenduidige standaarddeviatie van de verschillende beleggingscategorieën. Zo wordt het probleem ondervangen dat elke adviseur risico op een andere manier interpreteert.

Een neutraal profiel bij financiële instelling A moet, als de leidraad zou worden toegepast, gelijk zijn aan een neutraal profiel bij instelling B. Een op zichzelf goed streven, maar wel één met grote valkuilen. Risico is een containerbegrip en bij het precieze definiëren daarvan kunnen grote verschillen ontstaan.

Duitse staatsobligaties worden als veel minder riskant beoordeeld dan Griekse. Maar de vervolgvraag is of een belegging in een Griekse staatslening tegen een rendement van 12%, riskanter is dan een investering in Duitse obligaties tegen 3%. Daar kun je veel over zeggen, en de conclusies over het risico kunnen sterk verschillend zijn. Dat geldt ook voor de vraag of Koninklijke Olie riskanter is dan ASML?

BP was 'standaard' minder risicovol dan in het echt

Nog lastiger: hoe moet in risicotermen een belegging in TomTom worden vergeleken met die in Ierse obligaties?  Complex allemaal, en dan is het verleidelijk risicomodellen in te zetten die tot eenduidige conclusies leiden. Maar de AFM heeft naar de markt geluisterd, en de voorgestelde indeling naar risicoprofielen vervangen door de risicometer. De risicometer is mooi vormgegeven als een soort snelheidsmeter. Misschien is het plaatje zelfs iets te gelikt.

Als deze wijzer een waarschuwend element in zich moet hebben, waarom dan niet een meer afschrikwekkende afbeelding gebruikt? Een steeds in omvang toenemende doodskop zou beleggers misschien beter attent maken op het gevaar van (te) grote risico’s. Mijn belangrijkste bezwaar is echter dat risico toch weer wordt gelijkgesteld aan volatiliteit. Terwijl ik denk dat de grootste ongelukken gebeuren met beleggingen die in eerste instantie op basis van volatiliteit juist als veilig zouden worden gerangschikt.

Oliegigant BP zou binnen de aandelencategorie toch niet als dermate riskant worden gesignaleerd zoals later, door het olielek drama, is gebleken. Nu geef ik onmiddellijk toe dat dit met andere methode van risicodetectie ook niet naar voren was gekomen. Daarom is het zo belangrijk dat beleggers risico zien op basis van wat het betreffende financiële instrument precies doet en kan. Een aandeel is niet in eerste instantie riskant omdat het in het verleden volatiel was, maar vanwege zijn specifieke karakteristieken.

Een alternatief: standaard-benchmarken van de AFM

De financiële sector moet er naar streven beleggers meer bewust te maken van de karakteristieken van de in hun beleggingsportefeuille gebruikte beleggingscomponenten. Maar goed, deze benadering leent zich niet tot standaardisatie, en dat is wat de AFM graag wil. Er is dan gemakkelijker toezicht te houden en duidelijker vast te stellen of de adviseur of beheerder zich aan de regels heeft gehouden, ondanks de vele onvolkomenheden van deze methode.

Misschien is er een alternatief. De belegger die het beheer van vermogen uit handen geeft, is uiteindelijk het meest geïnteresseerd in de resultaten. Want wat schiet hij ermee op dat de adviseur zich keurig aan alle AFM richtlijnen met betrekking tot volatiliteit en correlatie heeft gehouden, maar de portefeuille toch bedroevend scoort. Mijn oplossing voor dit probleem: laat de AFM standaard-benchmarks creëren.

Zo kan een defensief profiel gekoppeld worden aan een door AFM vast te stellen index van staatobligaties. Een offensief profiel kan gerelateerd worden aan verschillende aandelenindices, eventueel gecombineerd met indices van andere zakelijke waarden. Het neutrale profiel valt hier dan logischerwijs tussenin. De belegger met een defensief profiel mag verwachten dat hij een resultaat behaalt in lijn met de officieel door AFM vastgestelde defensieve benchmark, uiteraard met een zekere marge.

Een vrij profiel

Naast deze profielen kan er ook een vrij profiel worden vastgesteld, dat niet is gekoppeld aan een benchmark. Dat is het profiel waarin de beheerder veel meer ruimte heeft in de samenstelling van de portefeuille. Dat is geen probleem want de belegger is zich daar dan ook helemaal van bewust. Ik denk dat beleggers en adviseurs bij gebruik van gestandaardiseerde benchmarks veel beter weten waar zij aan toe zijn. Conflicten tussen de beheerder en de klant zijn zo ook gemakkelijker op te lossen.

Beleggers en adviseurs die toch voor hun eigen portefeuille het risico conform de methode van de risicowijzer willen berekenen, kunnen terecht op deze site - van een oud-collega uit mijn vorige leven bij het Agentschap van Financiën.

 


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en was hiervoor werkzaam op het ministerie van Financiën. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees ook

Dilemma: performance of risico?

22-apr-14 10:15 - IEXProfs Redactie

Als de markten een terugslag krijgen, blijven beleggers zitten met het dilemma: kies ik voor performance of voor risico?

Waarom beren zo optimistisch zijn

09-apr-14 15:00 - IEXProfs Redactie

De bulls klinken recentelijk mismoedig, de bears juist optimistisch. Hoe komt dat, vraagt Barry Ritholtz zich af.

Reacties

2 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
ambidat
0
Hierbij kan ik melden dat de berekeningen uitgevoerd door de oud-collega kloppen, de vertaling van st.dev. en correlaties naar een portefeuillle st.dev. is door mij ook berekend. Het is een mooie manier om toch inzicht te krijgen in de totale portefeuille risico's. Alles heeft zo z'n beperkingen en je kunt eindeloos naar risico's zoeken. Wat altijd zal blijven is dat er die prachtige aanbiedingen zijn , waar met hele mooie rendementen wordt geschermd en waar de argeloze belegger dan instapt. Dat zul je altijd houden.
Wat Marcel hier doet is het verleggen van het probleem, terug bij de AFM. Over hoeveel profielen hebben we het nu eigenlijk. Als je rond kijkt bij de verschillende vermogensbeheerders is er sprake van een heel groot aantal. Ze verschillen uiteraard ook nog in de benaming. Een eenduidige tekst en een standaard aantal profielen zou al wel een oplossing kunnen zijn. Daarbij zou je ook kunnen denken aan een jaarlijkse aanpassing van
1: de profielen, 2: de st.deviatie, 3 de correlaties, het aantal verschillende beleggingscategorien ( bij hedge funds bij voorbeeld wordt maar een st.dev. gemeld, maar er zijn er natuurlijk binnen die categorie heel veel meer te noemen)
Maar goed het begin is er en met een gecombineerde aanpak van markt ( VEB ) en de AFM en de nodige jaarlijkse aanpassingen zal het wel lukken.
ambidat
0
Correctie laatste zin:
Maar goed het begin is er en met een gecombineerder aanpak van ( VBA ) en de AFM en de nodige jaarlijkse aanpassingen zal het wel lukken
2 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Opinie Meer

Frankrijk hervormt onder de radar

15:45 - IEXProfs Redactie

Frankrijk is een tijdbom onder het EU-herstel, maar wel één met een lange lont. En de Fransen hervormen wel degelijk.