Vier Groenland-scenario’s voor beurs & economie

Ondanks een goede start van beursjaar 2026 zijn de geopolitieke risico's omhoog gesprongen door ontwikkelingen in Venezuela, Groenland en Iran. Over het algemeen hebben geopolitieke risico's maar een beperkte en tijdelijke impact op de beurs. Toch kan dat in het geval van de ‘annexatie’ van Groenland door de VS anders zijn.

Wij onderscheiden vier mogelijke Groenland-scenario’s.

1. Het Canada-scenario waarbij het onderwerp naar de achtergrond verschuift en komt te vervallen.
2. Een overeenkomst-scenario waarbij de VS en Europa afspraken maken met meer controle voor de VS.
3. Het concessie-scenario waarbij de VS Groenland militair inneemt en Europa een verlies moet incasseren
4. Het escalatie-scenario waarbij de VS Groenland militair inneemt, maar Europa terugvecht door sancties op te leggen. 

De eerste twee scenario’s zijn voor de beurs en economie het beste. In die gevallen verandert er weinig in onze huidige positieve visie en de verwachting dat de groei van de wereldeconomie en bedrijfswinsten zal versnellen. Wel kunnen de goudprijs en de defensiesector licht corrigeren, doordat de geopolitieke risicopremie afneemt.

In het concessie-scenario is vooral Europa de verliezer, doordat het wordt geraakt in zijn veiligheid. Dit zal negatieve effecten hebben voor het vertrouwen, wat doorwerkt in de economie. Daarnaast zullen defensie-investeringen intensiveren waardoor tekorten verder oplopen. Dit is slecht voor obligaties. Europese aandelen zullen relatief achterblijven buiten de defensienamen om. Wel is de kans aannemelijk dat het geopolitieke risico hoog blijft, waardoor wereldwijd een risicopremie gerechtvaardigd is. Dit kan dus ook de wereldaandelenindex wat onder druk zetten. Goud zal profiteren, terwijl de dollar tegengestelde effecten heeft. Hierbij verwachten wij dat de dollar per saldo verzwakt doordat Amerika zich onbetrouwbaar toont.

Het escalatie-scenario is het slechtste scenario, maar kent ook verschillende niveaus afhankelijk van de mate van escalatie. Legt Europa bijvoorbeeld beperkte sancties op of ontzegt het de VS toegang tot de interne Europese markt (anti-dwanginstrument), en hoe reageert de VS hierop? Recessiescenario’s worden aannemelijker naarmate het verder escaleert. Logischerwijs heeft dit negatieve gevolgen voor financiële markten en worden vooral aandelen dan hard geraakt. Qua regio’s kunnen opkomende markten het dan relatief beter doen, terwijl cyclische sectoren met uitzondering van de defensie-industrie zullen achterblijven. Goud zal profiteren. Hoewel op de korte termijn de dollar en staatsobligaties als veilige haven kunnen dienen, verwachten wij dat dat beeld uiteindelijk zal draaien vanwege de onbetrouwbaarheid van de VS.

Conclusie: lage convictie en positief op aandelen en goud

Afgelopen weekend escaleerde de situatie nadat president Trump opnieuw importheffingen oplegde aan bepaalde Europese landen in reactie op het sturen van NAVO-verkenners naar Groenland. Toch is het nog te vroeg om nu al te spreken dat we in het escalatie-scenario zitten. Alles is nog mogelijk. Daarom zijn conflictsituaties per definitie heel lastig om beleggingsbeleid op te maken. Onze convictie voor één van de scenario’s is op dit moment daarom ook onvoldoende, waarbij het eventuele tijdspad ook onduidelijk is.

Wij blijven de situatie monitoren, maar houden vooralsnog vast aan onze positieve visie op aandelen en goud, met een neutrale visie op obligaties.

Ralph Wessels