De rekening van 2025 komt later

Zo aan het begin van het nieuwe jaar is het ook een geschikt moment om terug te kijken en op die manier wellicht iets op te steken voor dit beleggingsjaar.

Het jaar 2025 was begonnen met de beëdiging van Donald Trump als de nieuwe Amerikaanse
president. Dat was het begin van nieuwe golf van protectionisme, in de vorm van extreme  invoerheffingen. 

Het invoerheffingenwapen werd bovendien ingezet tegen alle landen: het onderscheid tussen bondgenoten/vrienden en anderen was er niet.

Heel anders

De Amerikaanse heffingen klommen naar het hoogste niveau in bijna 100 jaar en andere
landen sloegen terug, vooral China. Kortom, ruzie, geopolitieke spanningen en
vernietiging van de leidingen van de wereldeconomie die in loop der tijd werden aangelegd door
samenwerking, vrijhandel en internationale organisaties zoals de Wereldhandelsorganisatie en het
IMF.

Daardoor vreesden velen voor een slecht economisch jaar en was het volgens valutaexperts een kwestie van tijd voordat euro-dollar pariteit (1 euro = 1 dollar) zou aantikken. Medio januari leverde 1 euro 1,02 dollars op.

Het jaar, weten we nu, verliep heel anders. De Amerikaanse economie deed het meer dan prima en hetzelfde geldt voor de wereldeconomie. Die van de eurozone kwakkelde wel. En euro-dollar zette een stijging in die de koers tot circa 1,20 zou brengen, een behoorlijk eind van de pariteit.

Veel uitzonderingen

Hoe komt het dat 2025 iets heel anders bracht? Dat de dollar een behoorlijke veer liet vallen in 2025 was voor een belangrijk deel te danken aan een andere ontwikkeling in de VS vorig jaar, namelijk de verbale aanval op de Fed en pogingen om de bank in het politieke keurslijf van het Witte Huis te krijgen.

De economie verraste positief om een aantal redenen. In de eerste plaats door het feit dat de importheffingensoep niet zo heet gegeten werd als dat die werd opgediend. 

Hoewel de heffingen naar het hoogste niveau in bijna een eeuw klommen, waren ze lager dan wat waarmee het Witte Huis eerder dreigde. Enerzijds door de onderhandelingen tussen de VS
en andere landen en anderzijds doordat er allerlei uitzonderingen kwamen voor producten, bedrijven of sectoren.

Nog efficiënter

Amerikaanse bedrijven vingen een deel van de hogere kosten. Zij wilden klanten niet wegjagen met prijsverhogingen, maar kochten spullen op tijd in, voordat heffingen van kracht zouden worden.

Daarnaast keken ze nog meer naar waar ze efficiënter konden worden en waar automatisering en
robotisering ingezet konden worden om de kosten te drukken. Tot slot wilden ze vaak afwachten hoe het echt zou gaan met de hogere heffingen. Vaak veranderde de president van mening. 

Heffingen vielen dus mee, maar dat betekende nog steeds dat ze wind van voren leverden
voor de economie. Diezelfde economie een nog sterkere wind in de rug. Enerzijds kwam dat door de enorme investeringen in de AI-sector en anderzijds door overheden.

Meer dan inflatie

De hoge begrotingstekorten zijn een bron van zorg voor later, maar op de korte termijn
jagen ze de economische groei omhoog omdat de overheid fors meer uitgeeft.
Door die hoge groei, deden de aandelenkoersen het ook goed, waardoor veel huishoudens zich óf rijker voelden óf daadwerkelijk rijker waren geworden, als ze belegden in aandelen.

Daardoor gaven ze meer uit, ook omdat loonstijgingen vaak hoger waren dan de inflatie. De inflatie was relatief laag doordat de bedrijven de hogere kosten niet volledig doorberekenden.

Dat niet doorberekenen van hogere kosten kent echter zijn grenzen. De spullen die Amerikaanse
bedrijven hamsterden voordat hogere invoerheffingen zouden gelden, zijn inmiddels op. Het
laaghangend fruit van automatisering is geplukt en zich aanpassen aan de nieuwe wereld, in de zin van nieuwe toeleveringskanalen aan te leggen, verhoogt wel de kosten.

Fed onder druk

De hogere kosten niet volledig doorberekenen kan dan al snel ten kosten van de winstmarges gaan. De kans neemt dat bedrijven die kosten nu wel in sterkere mate gaan doorberekenen aan de consument dus toe. 

Beleggers vragen zich steeds vaker af of er geen sprake is van een zeepbel bij de
technologie-aandelen. En de operatie ‘Zet de Fed onder druk’  komt dit jaar nog duidelijker naar voren als de Fed in het voorjaar een nieuwe voorzitter krijgt. Wie dat wordt, krijgen we, aldus president Trump, wellicht al deze maand te horen.

Zo bezien zouden we kunnen stellen dat er in 2025 een soort camouflagenet over de
wereldeconomie lag en dat die camouflage nu begint weg te vallen. Zonder camouflage zullen we zien dat de onderliggende economie behoorlijk fragiel is of zal het meevallen? 

Houden de beurzen zich staande, net zoals ze de afgelopen jaren dat deden? Als belegger en econoom én iemand die graag ver terugkijkt om zo te leren, weet ik dat schade voor de economieën als gevolg van beleid, zich zelden meteen manifesteert maar pas veel later zichtbaar wordt.

Er kan zoveel tijd verstrijken dat velen de conclusie trekken dat het deze keer anders is en de oeroude natuurwetten van de economie niet meer gelden. ‘Deze keer is het anders’, wat zoveel wil zeggen dat historische wetmatigheden zich nu ineens niet gaan herhalen, wordt ook wel de gevaarlijkste zin in de economie genoemd. Het zou niet voor het eerst zijn dat men zich aan die steen stoot.