Alsnog een verrassende ECB-persconferentie

Als ik aan de Europese Centrale Bank (ECB) en de Fed in 2025 denk, dan heeft wat weg van een schaatswedstrijd: iedere schaatser schaatst in zijn/haar eigen baan en op gezette tijden kruisen ze elkaar. Zo ook de ECB en de Fed. Waar de Fed de rente tot de zomer ongemoeid liet en na de zomer ging verlagen, deed de ECB precies het tegenovergestelde. De monetaire schaatsers kruisten elkaar in de zomer. 

Een week nadat de Fed besloot de rente weer te kortwieken, koos de ECB ervoor de leentarieven onveranderd te houden met het belangrijkste leentarief op 2%. 

De bank verwacht dat de economie van de eurozone dit jaar bij nader inzien iets beter gepresteerd zal hebben dan eerder werd ingeschat. De groei komt naar verwachting uit op 1,4%, 0,2 procentpunt hoger dan wat ’s banks economen hadden geprojecteerd in september dit jaar.

Goed nieuws over inflatie

In het jaar dat over kleine twee weken begint, dikt de economie vervolgens naar verwachting 1,2% aan, wat iets meer is dan waar men eerder op rekende. Christine Lagarde, president van de bank, omschreef de eurozone-economie dan ook als weerbarstig. 

Op het inflatiefront had de bank ook goed nieuws te melden. Geldontwaarding komt volgend jaar naar verwachting uit op 1,9%. Dat is weliswaar hoger dan de raming uit september maar zou betekenen dat de ECB er eindelijk een keer in gaat slagen voor prijsstabiliteit, volgens de ECB-definitie, te zorgen. 

Geldontwaarding komt onder het streefpercentage van 2% per jaar vooral doordat de energieprijzen lager lijken te zijn dan eerder dit jaar. Aangezien inflatie wordt berekend als verandering van het prijsniveau vergeleken met die van 12 maanden ervoor, zouden lagere energieprijzen inderdaad een neerwaartse druk op de geldontwaarding hebben.

Euro meer waard

Het is goed om op te merken dat als de prijs van iets zeer gevoelig is voor wat er zich zoal afspeelt in de wereld, dan is het wel energie, wat betekent dat dat verwachte scenario zomaar geen werkelijkheid hoeft te worden. 

Dat weet de ECB ook, Lagarde gaf ook duidelijk aan dat de onzekerheid enorm is. Inflatie zou hoger kunnen uitpakken door de handelsoorlogen of trager dan verwachte daling van de loonstijgingen. Dat de eurolanden grote sommen geld gaan uitgeven aan defensie en infrastructuur, kan ook als bijeffect opwaartse druk op de inflatie met zich meebrengen. 

Geldontwaarding kan daarentegen juist lager uitpakken als door de handelsoorlogen meer spullen uit bijvoorbeeld China naar de eurozone komen omdat die door de hogere heffingen minder goed verkocht kunnen worden in de VS. En dat de euro dit jaar zo’n 15% meer waard is geworden tegenover de dollar, kan in 2026 als een soort deksel fungeren in termen van inflatie. 

Hele jaar 2%

Tijdens de persconferentie gaf Lagarde nog een reden aan waarom inflatie na 2027 weer kan stijgen en dat vond ik een intrigerende uitspraak. Zij zei namelijk dat de invoering van het Europese handelssysteem voor de uitstootrechten energieprijzen kan aanjagen en zo de inflatie. Ik zie dit als bevestiging van de ECB-president dat energietransitie inderdaad inflatie-verhogend effect heeft. 

Al met al lijkt het erop dat, zoals de zaken er nu voor staan, de ECB in 2026 wel eens de rente het gehele jaar op 2% kan houden. Dat ook deze maand alle bestuursleden zich konden vinden in dit besluit, geeft aan dat er een grote graad van eensgezindheid bestaat.

Mocht echter een land als Frankrijk in problemen komen door de politieke patstelling en de zeer hoge staatsschuld, dan moet ik nog zien of de ECB dan zal negeren. 

Drie opvallende zaken

Maar wat zou een ECB-persconferentie zijn zonder wat opzienbarende zaken? 

• Opzienbarende zaak 1
  In een van haar antwoorden, zei Lagarde dat ze weet dat iedereen graag iets van forward guidance (duidelijkheid over toekomstig rentebeleid) van haar zou horen, maar dat dat niet gaat omdat de onzekerheid enorm is. Dat klinkt logisch en toch vond ik het opzienbarend. Waarom? Omdat onzekerheid sinds 2008 ook enorm was maar dat weerhield de bank er niet van ons elke maand duidelijke forward guidance voor te schotelen.
  En nu ineens kan dat niet? Zou het te maken kunnen hebben met dat de bank destijds verdere renteverlagingen kon aankondigen (daar maak je vrienden mee natuurlijk) en nu eigenlijk renteverhogingen in de mond zou moeten nemen (wat minder geschikt om vrienden mee te maken, vooral in de hoofdsteden van de eurolanden)?
  
  
• Opzienbarende zaak nummer 2
  De ECB is verrast dat loonstijgingen hoger waren. Dit is opzienbarend om twee redenen. In de eerste plaats omdat door de vergrijzing arbeid schaarser wordt. Iets wat schaarser wordt, wordt doorgaans duurder. In de tweede plaats: de inflatie in de eurozone lag jarenlang hoger dan de ECB-doelstelling en nog steeds voelt die aanmerkelijk hoger voor velen. Dit komt voor een belangrijk deel door het ECB-beleid zelf. Is het dan echt zo vreemd dat werknemers hogere looneisen stellen omdat ze minder vertrouwen hebben in de ECB dat die de inflatie zal verslaan en laag zal houden?
  
  
• Opzienbarende zaak nummer 3
  Volgens Lagarde heeft het ECB-bestuur het bij de rentevergadering van deze week NIET heeft gehad over rente te verlagen of te verhogen!? Als dit waar is – waar ik niet in geloof – dat is het echt treurig. Het zou dus betekenen dat we 26-koppig bestuur van de ECB hebben gehad, die urenlang over monetair beleid beraadslaagde en het in al die uren niet heeft gehad over de rente te veranderen.
  Waar hadden ze het dan over? Vakantieplannen over de feestdagen? Komend WK voetbal in de VS, Canada en Mexico? Of de Rolling Stones na een Amerikaanse tournee ook een Europese zullen doen? Het weer? 

The Governing Council decided to keep interest rates unchanged.

We are in a good place and keeping all options on the table. Monetary policy decisions will be based on data, said President Christine @Lagarde. pic.twitter.com/tu6tpXWdjh

— European Central Bank (@ecb) December 18, 2025