Gelijkgewogen index biedt oplossing voor concentratierisico

"Een grote beursindex als de S&P 500 was niet eerder zo geconcentreerd als nu. Een handvol aandelen heeft hierdoor een onevenredig groot effect op het rendement van de hele index. Als die zwaargewichten onder druk komen, dan kan dat leiden tot forse en langdurige verliezen.

Van onderen! 

Die risico's hebben beleggers recent al meegemaakt. In april 2025 maakten de zogenoemde Magnificent Seven meer dan een derde van de marktkapitalisatie van de S&P 500 uit. Toen deze groep fors corrigeerde, werd de hele index meegesleurd, ondanks dat het merendeel van de overige aandelen veel kleinere verliezen leed.

Ook in het verleden ging een hoge concentratie vaak gepaard met zwaardere drawdowns. Tijdens de internetzeepbel van 1999 en de financiële crisis van 2008 ging het respectievelijk om de techsector en de financiële en de vastgoedsector die een te groot gewicht hadden in de index. Toen die sectoren instortten, volgde de index in een vrije val.

Betere risicorendementsverhouding

Een gelijkgewogen index voorkomt dat enkele aandelen of sectoren zo’n dominante rol krijgen. In plaats van steeds meer kapitaal toe te wijzen aan de grootste bedrijven, zoals bij marktgewogen indices gebeurt, kent een gelijkgewogen (‘equal weight’) indexstrategie ieder aandeel hetzelfde gewicht toe. Dat zorgt automatisch voor meer spreiding en een periodieke herbalancering, waarbij winnaars worden verkocht en achterblijvers worden bijgekocht.

Deze contrair werkende dynamiek kan op de lange termijn leiden tot betere verhoudingen tussen risico en rendement, vooral in markten waar het leiderschap wisselt of als de zwaargewichten het minder goed doen.

Voor beleggers die hun kernportefeuille willen beschermen tegen extreme uitslagen, kan gelijkgewogen beleggen zo een aantrekkelijk alternatief zijn voor de traditionele marktgewogen index."

Maria Kapetniou is Senior Pooled Index Investment Specialist bij L&G

Proof is in the pudding

Maar klopt het dat een gelijkgewogen S&P minstens zo goed presteert als de 'gewone' S&P? Het antwoord is ja. Tenminste, als naar de lange termijn wordt gekeken. 

Sinds de introductie van de S&P 500 Equal Weight Index in 2003 heeft de gelijkgewogen versie gemiddeld iets beter gepresteerd. Equal weight leverde grofweg 11% per jaar op, versus 10% voor de gewone S&P 500.

Sinds 2020 is het beeld anders. In die periode is de normale S&P 500 harder gestegen door de koersexplosie van de megacap-techbedrijven. In de afgelopen 12 maanden steeg de gewone S&P met 16% tegen 9% voor de gelijkgewogen variant.

Nadeel van beleggen in een gelijkgewogen index zijn de iets hogere kosten. Equal weight vereist regelmatig herbalanceren. Om elke positie terug te brengen naar 0,2% moeten er wat extra transactiekosten worden gemaakt. Maar duur is dat allemaal niet. Er zijn equal weight S&P 500 ETF's te koop met een fee van 0,12%.