ETF's verslaan ook crème de la crème actieve fondsen

Het is inmiddels een bekend feit dat het voor particuliere beleggers moeilijk is om met actieve beleggingsfondsen brede indexfondsen en ETF’s te verslaan. ETF’s klinken saai en zijn het misschien ook, maar door hun lage kosten oh zo effectief als het gaat om een optimale verhouding tussen rendement en risico op de lange termijn.

Je zou echter verwachten dat dit bij institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars anders is. Die hebben immers veel meer middelen ter beschikking om de best mogelijke actieve vermogensbeheerders ter wereld in te schakelen. Dat moet toch tot betere resultaten leiden.

Toch is Larry Swedroe, een oude rot in het vak, sceptisch. Bijna alle data wijzen erop dat zelfs het neusje van de zalm van de actieve fondsmanagers het afleggen tegen ETF’s. Swedroe beticht de zakenbanken op Wall Street en financiële media er bovendien van meer oog te hebben voor hun eigen portemonnee dan die van institutionele beleggers.

Waarom zouden ze het beter moeten doen?

S&P Global doet elk jaar onderzoek naar de prestaties van ETF’s en actieve beleggingsfondsen. Uit deze zogenoemde SPIVA-studie blijkt telkens weer dat fondsen voor de particuliere markt gemiddeld achterblijven bij vergelijkbare ETF’s.

Natuurlijk zijn er altijd fondsen bij die het in een bepaald jaar beter doen dan de benchmark, maar het is niet structureel. Het ene jaar doet de een het goed, het volgende jaar de ander. Maar bij pensioenfondsen en  verzekeringsmaatschappijen hebben de meeste mensen hogere verwachtingen. Die moeten toch in staat zijn actieve managers op te sporen die consistent outperformen. Waarom?

1. Ze kunnen immers de slimste koppen van Wall Street inhuren die de beste aandelen selecteren die er bestaan. Dat zijn superbeleggers die voor gewone particulieren niet eens uit bed komen. 
2. Institutionele beleggers zijn niet op hun achterhoofd gevallen. Een actieve fondsmanager kan misschien één jaar tegenvallen, maar als dat er twee of drie worden dan vliegt hij eruit. Op die manier blijven alleen de beste over, zou je zeggen.
3. Fondsmanagers die bij institutionele beleggers een voet tussen de deur krijgen, moeten een uitstekend verhaal en strategie hebben voor de lange termijn.
4. Bij de zoektocht naar de ideale fondsmanagers kunnen institutionele beleggers beschikken over de beste adviseurs zoals Frank Russell, SEI en Goldman Sachs. Hun due diligence bij het interviewen, screenen en uitzoeken van fondsbeheerders zou goud waard moeten zijn, ook omdat ze niet alleen naar het rendement kijken, maar ook naar factoren als corporate governance, kwaliteit van de werknemers, trackrecord bij dalende koersen, vasthoudendheid bij de strategie, kosten en omzet.
5. Institutionele beleggers zijn zo groot en machtig dat ze directe gesprekken kunnen voeren met fondsmanagers. Dat is een extra verzekering tegen verkeerde keuzes. 
6. Institutionele beleggers kunnen vanwege hun omvang kortingen krijgen op beheervergoedingen. Dat spaart geld.

Teleurstellend

Helaas ziet de praktijk er minder fraai uit dan de theorie. Topfondsmanagers doen het weliswaar iets beter dan degene die werken voor de “gewone man”, maar het blijft in beide gevallen teleurstellend. Uit de SPIVA-studie blijkt dat de eerste groep in dienst van institutionele beleggers het in 81% van de gevallen slechter doet dan de benchmark. Bij particulieren is dat 89%. 

De SPIVA-studie is geen uitzondering. Er zijn meer onderzoekers die tot dezelfde conclusies komen. Richard Ennis ontdekte bijvoorbeeld in 2020 dat publieke pensioenregelingen 0,99% minder goed presteerden dan hun benchmark.

Hij ontdekte ook dat van de 46 pensioenregelingen die hij bestudeerde, er slechts één significante alfa genereerde, vergeleken met 17 die een significant negatieve alfa hadden. Hij kwam op basis van de data tot de conclusie dat “de waarschijnlijkheid van een underperformance over een periode van 10 jaar 0,98 is".

Pensioenfondsen

Een studie uit 2005 - The Selection and Termination of Investment Management Firms by Plan Sponsors – is een ander bewijs voor ondermaatse prestaties. In dit onderzoek werd geput uit een database van 3700 institutionele beleggers. De conclusies:

• Bij de selectie van fondsmanagers werd door instituten veel waarde gehecht aan de resultaten van de laatste ongeveer 3 jaar.
• Helaas konden diezelfde fondsmanagers de resultaten van die jaren zelden herhalen. 
• Het gevolg was dat ze na het einde van het mandaat regelmatig aan de kant werden geschoven, wat de resultaten nog verder onder druk zette.

A Panel Study of Equity Pension Fund Manager Style Performance uit 2000 trekt vergelijkbare conclusies. Hier werden de kwartaalcijfers van een paar honderd pensioenfondsen uitgeplozen. Conclusies:

1. Het is extreem moeilijk fondsmanagers te vinden die consistent beter presteren dan hun benchmark.
2. Er is geen heldere correlatie tussen goede prestaties in het verleden en wat dat betekent voor de toekomst.
3. Het heeft er alle schijn van dat fondsen die meerdere jaren achtereen hoge rendementen behaalden gewoon geluk hadden.

Boefjes van Wall Street

Swedroe eindigt zijn blog met een paar keiharde uithalen naar Wall Street en de financiële pers. “De zakenbanken van Wall Street willen dat u het spel van actief management meespeelt. Ze weten dondersgoed dat uw kansen op succes gering zijn. Maar ze willen dat u meespeelt zodat zij (en niet u) het meeste geld verdienen.”

Voor de financiële media geldt hetzelfde. ETF’s zijn te saai om over te berichten. Actieve fondsen en hun managers leveren meer lezers, luisteraars en kijkers op en zijn dus lucratiever.

Oproep aan beleggers

Swedroe doet een appel aan beleggers om er niet in te trappen. Vergeet de fancy fondsen met hun mooie verhalen en kies voor ETF's of andere relatief goedkope en transparante fondsen die hun strategieën systematisch uitvoeren. “Door dit te doen, bent u bijna zeker van betere prestaties dan de meeste professionals en particulieren."

Naar het casino

De enige logische reden om aan actief portefeuillebeheer te doen, is volgens Swedroe het spelelement. Het is een beetje zoals met de eenarmige bandiet. Iedereen weet dat je op termijn verliest, toch zitten duizenden mensen elke dag achter zo’n kast omdat ze het niet laten kunnen. 

Actief beleggen is dan in ieder geval een stuk spannender en leuker. Maar is beleggen daarvoor bedoeld? Eerder het tegendeel, zegt Swedroe. Zeker voor institutionele beleggers gaat het om veel meer dan een spel. Het gaat om het inkomen van mensen na hun pensioen, of de hoeveelheid verzekeringsgeld die beschikbaar is voor slachtoffers van natuurrampen. Dat is niet iets om lichtvaardig mee om te springen.

Beleggen behoort eigenlijk zo saai mogelijk te zijn, omdat je dan minder risico loopt zonder slapeloze nachten. “Dat is wat beleggen onderscheidt van gokken op spannende sportevenementen, paardenraces of aan de casinotafels in Las Vegas.”