Recent Amerikaans krimpcijfer was totaal irrelevant

April 2025 is voorbij. Het is de maand waarvan we nu al weten dat die een plek in de toekomstige economische geschiedenisboeken zal krijgen. Liberation Day en de beursreactie die volgde waren heftig.

Wat de gevolgen voor de wereldeconomie zullen zijn, zal de tijd uitwijzen. Ook is nog onbekend wat de effecten zullen er zijn voor de internationale rol van de dollar, voor instellingen zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), voor de economische ontwikkelingen, bondgenootschappen. Het zijn allemaal zaken die omgeven zijn met veel onzekerheid.

Laten we daarom in eerste instantie kijken wat de gevolgen op de wat kortere termijn zullen zijn, zoals in de komende kwartalen. Niet dat daarover geen of minder onzekerheid bestaat, nee, zeker niet, maar we zullen op zijn minst binnenkoprt de eerste cijfers krijgen die voor meer duidelijkheid kunnen zorgen. Vanmiddag komen bijvoorbeeld al cijfers uit die richting geven. Dat zijn de Amerikaanse arbeidsmarktcijfers voor de maand april.

Economische krimp, so what!

Er zijn ook cijfers die op het eerste gezicht iets vertellen over de gevolgen van het nieuwe Amerikaanse beleid maar dat in de praktijk eigenlijk niet doen. Neem het eerder deze week gepubliceerde rapport van het Amerikaanse bureau voor de statistiek over de economische groei in de VS in het eerste kwartaal.

Daaruit bleek dat de Amerikaanse economie met 0,3 procent was gekrompen, de eerste krimp sinds het begin van 2022. Het zou te ver gaan die prestatie te verbinden aan de nu al historische maand april van dit jaar, met zijn handelsoorlog en andere gebeurtenissen. Immers, het eerste kwartaal eindigde op 31 maart, daags vóór de aankondiging van de draconische invoerheffingen in de VS en alles wat erna volgde. Toch heeft de krimp er wel iets mee te maken.

Uit de bestudering van de cijfers blijkt namelijk dat de consumptie van huishoudens en investeringen van bedrijven significante groei lieten zien. De overheid hielp de economie groeien noch krimpen met haar uitgaven. Wat voor die krimp zorgde, was de buitenlandse handel, meer specifiek het feit dat de Amerikaanse bedrijven heel veel spullen hadden ingevoerd. Dat heeft natuurlijk alles te maken met de invoerheffingen.

Vooral sterk gestegen import drukte groei

Hoewel het in de eerste drie maanden van dit jaar niet bekend was wanneer die tarieven zouden komen en hoe hoog ze zouden zijn, was het wel duidelijk dat ze gingen komen. Dus haalden bedrijven producten al aan het begin van het jaar uit het buitenland om heffingen voor te zijn. 

De sterk gestegen import drukte de economische groei in de VS in het eerste kwartaal zeer sterk omlaag, zo sterk dat het de toename van de huishoudelijke consumptie met bijna 2 procent en van bedrijfsinvesteringen met bijna 4 procent, overschaduwde.

Wachten op relevante cijfers

Hoewel het groeicijfer dus iets te maken heeft met de handelsoorlog, kunnen we tegelijkertijd stellen dat het tot op zekere hoogte een niet zo relevant cijfer is. Dit in de eerste plaats omdat het betrekking heeft op een wereld die simpelweg niet meer bestaat. De wereld is na 2 april gewoonweg ingrijpend veranderd. Nogmaals, we weten nog niet precies hoe exact maar dát we ons in een andere constellatie bevinden, staat buiten kijf.

De tweede reden waarom het groeicijfer voor de Amerikaanse economie in het eerste kwartaal tot op zekere hoogte niet relevant is, is dat de maatregelen aangekondigd op 2 april, en alles wat erna volgde, behoorlijke gevolgen zullen hebben voor investeringen en huishoudelijke consumptie in de VS.

Pas wanneer het groeicijfer voor het tweede kwartaal uitkomt, zal duidelijker worden hoe deze twee belangrijkste motoren van de economie draaien in de nieuwe economische werkelijkheid. Zullen de Amerikaanse huishoudens bijvoorbeeld meer willen en kunnen uitgeven? Hoe reageren bedrijven met hun investeringsplannen?

Arbeid en inflatie 

De afgelopen weken las ik al veel berichten over bedrijven die geplande investeringen voorlopig uitstellen. Hoeveel de Amerikaanse consument zal kunnen uitgeven in de maanden en kwartalen die voor ons liggen, zal in grote mate afhangen van zijn positie op de arbeidsmarkt en wat hij met zijn verdiende dollars kan kopen. Ofwel: de maandelijkse banenrapporten en inflatiecijfers zullen een belangrijke rol spelen.

In de banenmarktrapporten treffen we cijfers aan over het aantal nieuwe banen en werkloosheid. Als het aantal nieuwe banen sterk afneemt en/of werkloosheid duidelijk gaat stijgen, dan is de kans groot dat de Amerikaanse consument de hand op de knip houdt. Het banencijfer voor de maand april, dat vanmiddag het daglicht ziet, zal een eerste indruk geven.

Eerder deze week bleek dat de inflatie nog altijd hoog is. Loopt die de komende tijd omhoog, dan zal de Amerikaan met elke dollar die het steeds lastiger kan verdienen, met de maand minder kunnen kopen. Ook dat is slecht nieuws voor economische groei.

Lege schappen

Maar zelfs als de werkloosheid niet stijgt, er veel nieuwe banen bijkomen én de inflatie niet verder klimt, dan is het nog maar de vraag of de Amerikaanse huishoudens meer geld zullen uitgeven! De afgelopen tijd wemelt het van de berichten dat er fors minder containers uit China naar de VS worden verscheept. Foto’s van normaal zeer drukke havens in de VS die er nu haast verlaten erbij liggen.

Dat kan er zomaar toe leiden dat de Amerikaan met veel dollars in zijn portemonnee in de winkels lege schappen aantreft en met zijn geld huiswaarts keert. Als het geld niet rolt, dsn groeit een economie ook niet.

In de wachtkamer

De wereld zoals we die kenden voor 2 april, is ingrijpend veranderd. Hoe zaken als huishoudelijke consumptie, bedrijfsinvesteringen et cetera zich in die nieuwe wereld zullen ontwikkelen, moet nog blijken. Daarom is zo’n groeicijfer voor het eerste kwartaal vooral voor de statistieken.

Ik wacht op cijfers die betrekking hebben op die nieuwe wereld om te proberen te ontwaren wat de gevolgen zullen zijn van het nieuwe Amerikaanse handelsbeleid. Te beginnen met het banenmarktrapport van vanmiddag.