De wereld op zijn kop

2024 was het warmste jaar sinds de eerste metingen 175 jaar geleden. Volgens de World Meteorological Organisation (WMO) was de concentratie CO2 in de atmosfeer in het afgelopen jaar het hoogst in 800.000 jaar. Gletsjers verloren in de laatste drie jaar meer ijs dan in elke driejaarsperiode ooit gemeten. Het tempo van de stijging van de zeespiegel gaat twee keer zo hard als de eerste metingen in 1993. Dan was er vorig jaar de nodige schade, die direct aan de klimaatverandering kan worden gelinkt, zoals hevige bosbranden, stormen en overstromingen.

Het zijn alarmerende berichten die het huidige beleggingssentiment niet tot amper beroeren. Sterker, Amerika koos in november vorig jaar een president die het klimaatprobleem ontkent en kiezers paaide met de slogan drill, baby, drill. Sinds zijn inauguratie gaat er geen dag voorbij of Trump ondertekent wel een decreet die direct ingaat tegen de waarden en normen van ESG-beleggers. Zo is de VS opnieuw uit het klimaatverdrag van Parijs gestapt. Diversiteitsprogramma’s zijn beëindigd. De persvrijheid staat onder druk.

Inmiddels houden ook de grote Amerikaanse vermogensbeheerders steeds minder rekening met ESG. Tijdens aandeelhoudersvergaderingen is er vanuit Amerikaanse hoek nog maar minimale steun voor klimaat- en sociale resoluties. Amerikaanse vermogensbeheerders steunden slechts 2 van de 77 klimaatveranderingsresoluties. Ook de steun voor sociale kwesties, zoals mensenrechten en arbeidsomstandigheden, was extreem laag.

Pensioendeelnemers verdienen beter

Helaas is verantwoord beleggen niet alleen in de VS op de terugtocht. Ook in Nederland worden de geluiden steeds sterker dat Nederlandse pensioenfondsen zich enkel en alleen dienen te richten op het behalen van het hoogst mogelijke rendement. De boodschap aan onze pensioenfondsen: hou op met die ESG-onzin! Nederlandse pensioendeelnemers verdienen beter!

Inderdaad, onze pensioendeelnemers verdienen beter. Wat heeft een gepensioneerde aan een goed pensioen als zijn huis straks onder water staat. Niet voor niets schrijft de Nederlandse Pensioenfederatie voor dat pensioenfondsen rekening moeten houden met "de mogelijke langetermijneffecten van hun beleggingsbeleid op mens, milieu en maatschappij en de effecten van duurzaamheidsrisico's op beleggingsbeslissingen."

Ook de pensioendeelnemers zelf stellen het op prijs als hun pensioenfonds rekening houdt met de staat van het milieu en de maatschappij. Dat bepaalt immers ook hoe zij hun oude dag later zullen beleven.

Korte of lange termijn?

Dan is het natuurlijk nog maar de vraag of verantwoord beleggen, waarbij rekening wordt gehouden met de mogelijke langetermijneffecten van het beleggingsbeleid op mens, milieu en maatschappij, ten koste gaat van het rendement. Op korte termijn zou dat zeker het geval kunnen zijn, maar voor de lange termijn ligt dat anders.

Een vergelijking tussen de traditionele MSCI World Index en de duurzame variant daarvan de MSCI World SRI Index toont geen overtuigende winnaar. Gemeten over 10 jaar heeft de index 0,3% per jaar beter gerendeerd, +10,70% tegen +10,40% gemiddeld per jaar. Het is een marginaal verschil.

Vorig jaar werd er meer verdiend met de traditionele MSCI, +19,19% tegen +14,43%. In de weken na de verkiezingswinst van Trump stonden duurzame beleggingen zwaar onder druk. Maar pensioenfondsen zitten er niet voor een paar weken of een paar jaar in. Hun beleggingshorizon ligt zo ver weg dat er ruimte is voor diepgaande strategische keuzes.

Goed beleggen is risico's vermijden 

Zeker is dat een goed en houdbaar rendement begint met effectief risicobeheer. Bedrijven die slecht omgaan met het milieu, sociale vraagstukken en hun corporate governance hebben een verhoogd risico op juridische problemen en reputatieschade. Duurzame bedrijven houden in de regel meer rekening met nieuwe regelgeving, technologische innovatie en veranderende consumentenvoorkeuren die gericht zijn op duurzaamheid.

Zo kunnen duurzame beleggingen inderdaad op de korte termijn mogelijk leiden tot een iets slechter rendement. Op de lange termijn lijkt het toch de enige weg vooruit. Zoiets als het klimaatprobleem verdwijnt niet als we vol blijven inzetten op fossiele energie, zoals de heer Trump bepleit.