Duivels dilemma voor de Fed

Het rentecomité van de Fed komt volgende week weer bij elkaar. Het werk van de bank wordt steeds lastiger. Vraag een centrale bankier een economisch scenario te schetsen waar die niet op zit te wachten en de kans is groot dat hijzal zeggen: ‘economische groei die afneemt, terwijl inflatie te hoog is en dreigt te stijgen.’

Precies zo’n scenario dreigt in de VS. De gdp nowwcast van de regionale centrale bank in Atlanta, een indicator die poogt de economische groei in het lopende kwartaal te meten, laat zien dat de Amerikaanse economie in het eerste kwartaal krimpt, wellicht zelfs met meer dan 2%.

In die nowcast zou een kern van waarheid kunnen zitten, want we zien andere indicatoren ook steeds vaker niet meer op groen staan maar oranje of zelfs rood. Zo is het consumentenvertrouwen in de VS onlangs behoorlijk gedaald, de daling was sinds de zomer van 2021 niet zo scherp.

Schrale troost

Dat de consument de inflatie komende 12 maanden hoger ziet worden, heeft er veel mee te maken. Het is een schrale troost dat de inflatie in februari 2,8% bedroeg, iets minder dan 3% in januari en ook lager dan de markt had verwacht. Het is een schrale troost niet alleen omdat de inflatie nog steeds aanmerkelijk hoger ligt dan wat de Fed nastreeft maar vooral omdat het effect van de tarievenoorlog tussen de VS en zo’n beetje de rest van de wereld, in de inflatiecijfers gaat zitten de komende maanden.

Op de financiële markten houdt men er dan ook rekening mee dat de inflatie in de lift zit en dus de komende tijd eerder hoger dan lager zal uitpakken. De geldontwaarding loopt binnen een jaar op naar 4% en tot en met eind 2026 wijzen de indicatoren uit de kapitaalmarkt dat de inflatie, gemiddeld genomen, 3% zal bedragen.

Als dit zich inderdaad langs die lijn der verwachtingen ontwikkelt, dat wordt het voor de Fed zeer lastig de rente te verlagen en zou de rente eerder weer omhoog moeten. De enige manier dat de bank de ruimte kan krijgen om het leentarief te kortwieken, lijkt een behoorlijke recessie te zijn. Renteverlagingen met zo’n reden zullen weinigen blij maken.

Preventief verlagen

De Fed zou natuurlijk de rente preventief kunnen verlagen. De bank heeft voldoende goodwill om te redeneren dat hoewel inflatie te hoog is en hoger kan worden de komende tijd, de rente toch omlaag kan omdat de economische activiteit scherp afneemt.

Doorgaans zorgt een recessie voor lagere inflatie en zou de Fed kunnen beweren dat de mogelijke verdere oplopen van het prijsniveau in de VS van tijdelijke aard zal zijn. Maar als er één woord is waar de Fed nachtmerries van krijgt, dan is het ‘tijdelijk’ wel! Toen de inflatie in 2021 rap begon te stijgen, deed de bank dat ook af als een tijdelijk fenomeen om er vervolgens achter te komen dat ze er faliekant naast zat met haar optimisme ten aanzien van de ontwikkeling van de prijzen.

Eerder deze week vond in Frankfurt de jaarlijkse ECB and Its Watchers-conferentie plaats en de sprekers stelden dat niet alleen de ECB te laat is geweest met het optreden tegen hoge inflatie sinds 2021, maar ook de Fed.

Funest voor de geloofwaardigheid

Powell zal niet graag twee keer dezelfde fout willen maken door ook nu de inflatie als tijdelijk te bestempelen en renteverlagingen te hervatten. De bank zal liever de fout willen maken door te laat geld lenen goedkoper te maken dan te vroeg. Te vroeg de rente verder verlagen, riskeert én langdurig hoge inflatie én economische stagnatie via hogere langetermijnrentes.

Die zouden stijgen als beleggers hun vertrouwen verliezen dat de Fed een anti-inflatie DNA heeft. De laatste maanden zien we dat al gebeuren en de Fed zal er zeer veel aan gelegen zijn dat beeld uit de wereld te helpen. Daarnaast is er nog een reden waarom de bank uit Washington niet snel over zal gaan tot het laten vieren van de monetaire teugels.

Die reden is president Trump. Ik doel dan niet op zijn tarievenoorlog, maar op de druk op de Fed de rente verder te verlagen. Zou de bank dat doen terwijl inflatie te hoog is, dan lopen ze het risico dat de markt dat ziet als toegeven aan de druk uit het Witte Huis, iets wat funest kan zijn voor de geloofwaardigheid van de Fed.

Zou de geloofwaardigheid verder in het geding komen, dan kunnen de langetermijnrentes nog sneller en feller stijgen. De lat voor verdere renteverlagingen in de VS ligt zeer hoog. Het rentecomité van de Fed kijkt ondertussen op zijn dashboard en ziet de gevreesde combinatie van stijgende inflatie en krimpende economie steeds duidelijkere vormen aannemen.