Piloot Powell vliegt rondjes, maar wat volgt daarna?

Na een lange vlucht bent u bijna thuis. De piloot heeft al omgeroepen dat de stoelriemen weer vast moeten. We gaan landen. Minuten verstrijken, maar de landing komt maar niet en komt maar niet.

Nog niet zo lang geleden had ik dit ook. Rondjes vliegen met de luchthaven in zicht, maar niet landen.  Dat betekent dat het vliegtuig in holding pattern zit. De piloot moet rondjes blijven vliegen totdat luchtverkeersleiding toestemming geeft om te landen.

Holding pattern gebruiken luchtverkeersleiders dus als de landing uitgesteld moet worden, bijvoorbeeld door vertragingen. Als we de Fed met een vliegtuig vergelijken dan zit het rentebeleid in de VS in zo’n holding pattern. De bank wil graag landen, maar moet dat uitstellen.

Nieuwe vraag

De reden is de nog steeds te hoge inflatie, mede veroorzaakt door de aanhoudend sterke economische groei. Deze week bleek dat de inflatie weer licht is gestegen. Het prijsniveau lag op maandbasis een half procentpunt hoger. Op jaarbasis bedroeg de inflatie 3% en ook de veel gevolgde kerninflatie (inflatie zonder voedsel en energie) klom verder, naar 3,3%.

Toen de inflatie in de VS enkele maanden geleden stopte met dalen, bracht dat de vraag met zich mee of daarmee de daling van de geldontwaarding sinds eind 2022, ten einde was gekomen.

Het inflatiecijfer van januari lijkt die vraag te beantwoorden: de daling van de inflatie lijkt inderdaad gestopt te zijn. Inflatie bevindt zich in een soort eigen holding pattern. Wat het januaricijfer echter ook deed, is een nieuwe vraag opwerpen!

Snoeien overheidsapparaat

In de afgelopen maanden kwam de inflatiemeting telkens weer iets hoger uit, wat de vraag opwerpt of de inflatie niet weer begonnen is aan een stijging. Dat zou zomaar kunnen, met de invoertarieven in de VS in het vooruitzicht.

Die tarieven en andere beleidsmaatregelen kunnen in eerste instantie de economische groei aanjagen (doordat meer bedrijven in de VS gaan produceren) én inflatie aanjagen. Enerzijds via het doorberekenen van de tarieven in de prijzen en anderzijds via een mogelijke extra wind in de rug van de economie.

Deze week bleek ook de producentenprijsindex harder te zijn gestegen dan werd verwacht, iets wat erop kan duiden dat er snellere prijsverhogingen in de pijplijn zitten. Daar tegenover staat dat afhankelijk van hoe ver het snoeien in het overheidsapparaat gaat, dat de inflatie juist omlaag kan drukken.

Nog even wachten

Jerome Powell, voorzitter van de Fed, sprak nadat de inflatiecijfers voor de maand januari bekend werden, deze week in het Amerikaanse parlement. Hij zei onder meer dat de Fed er nog niet is, met het oog op de inflatie.

De bank verwacht dat de geldontwaarding in 2026 naar het gewenste niveau van om en nabij 2% per jaar gezakt zal zijn, maar de onzekerheid daarover is behoorlijk, vooral door de onzekerheid over het beleid van Trump, de precieze vormen ervan en hoe dat de groei en inflatie zal beïnvloeden.

Dat alles betekent dat piloot Powell zijn Fed-vliegtuig voorlopig in holding pattern zal moeten houden. De bank kan de rente pas gaan verlagen als werkloosheid begint te stijgen of als inflatie de daling hervat.

Na de zomer

Zelfs als één van die twee gebeurt, dat zal pas over enkele maanden duidelijk zijn; de bank heeft herhaaldelijk aangegeven niet te varen op enkele maandcijfers, wat betekent dat de werkloosheid enkele maanden achter elkaar zou moeten stijgen respectievelijk inflatie enkele maanden achter elkaar weer zou moeten dalen.

En zelfs als dat gebeurt, is het bijna zomer. Concreet betekent dit alles dat áls de Fed de rente weer verlaagt, dat op zijn vroegst na de zomer zal kunnen en dat de rente niet veel verder omlaag zal kunnen.

Als de inflatiecijfers de komende maanden blijven aangeven dat de geldontwaarding niet vermindert en de arbeidsmarkt er goed bij blijft liggen (vorige week wezen de maandelijkse banencijfers erop dat dat voorlopig inderdaad het geval is), dan is het zelfs de vraag of de Fed de rente dit jaar überhaupt zak kunnen kortwieken.

Andere luchthaven

En wat als de economische groei in de VS zeer hoog blijft en inflatie keer op keer klimt? Bij slecht weer of vertragingen kan een vliegtuig de opdracht krijgen in holding pattern rondjes te vliegen.

Het komt echter ook voor dat landen op de eindbestemming niet mogelijk blijkt en de piloot met zijn kist moet uitwijken naar een andere luchthaven. Toegepast op piloot Powell en het rentebeleid van de Fed, zouden we dan spreken van een mogelijke renteverhoging in plaats van een verlaging.

Tussen alle onzekerheid door, zijn er twee dingen die zeker zijn. De eerste is dat als de Fed inderdaad de rente voorlopig niet verder verlaagt, de kans op een renteruzie tussen de bank en het Witte Huis toeneemt.

Richting het einde van het jaar komt daar voor de beleggers daarnaast nog extra onzekerheid bij, namelijk de speculatie over wie president Trump zal voordragen om Jerome Powell op te volgen als Fed-voorzitter.

Powells termijn als voorzitter loopt af op 23 mei 2026 en het ziet ernaar uit dat de kans groter is dat ik Christine Lagarde als ECB-president zal opvolgen, dan dat Trump Powell herbenoemt op die post.