Wat er ook gebeurt, Fed verlaagt de rente verder

Het rentecomité van de Fed vergaderde deze week en besloot de rente wederom te verlagen. De Fed funds rate gaat met 25 basispunten omlaag, naar de bandbreedte van tussen 4,5 en 4,75%.

Het besluit was unaniem. De persconferentie na afloop zou ook zonder de Amerikaanse verkiezingen eerder deze week in belangstelling staan, omdat de markten hun oren open zouden houden voor hints over rentebeleid in de komende maanden.

De winst van Donald Trump en de Republikeinse partij maakten de persconferentie nog interessanter omdat het een publiek geheim is dat Trump geen fan is van de Fed-voorzitter Jerome Powell (hoewel hij hem zelf benoemde).

Vage wet

Hij wil Powell niet alleen niet herbenoemen, maar eigenlijk al op 21 januari – de dag na de beëdiging als de nieuwe president – de Fed-voorzitter de laan uit zou willen sturen.

Op de vraag of hij eerder zijn biezen zou pakken als Trump het hem vraagt, was Powell duidelijk. Nee, dus. Enkele jaren geleden, zei hij overigens dat de enige manier waarop hij zijn termijn als Fed-voorzitter niet zou afmaken, zijn overlijden zou zijn.

Blijkbaar denkt hij er anno 2024 nog steeds hetzelfde over. Of de Amerikaanse president de Fed-voorzitter überhaupt vroegtijdig kan ontslaan, is overigens ongewis. De wet over de Fed, meer specifiek artikel 10 van die wet, kan niet vager zijn op dit punt.

Niet eens

De Federal Reserve Act bepaalt dat de Amerikaanse president de Fed-voorzitter inderdaad voor het einde van zijn termijn als voorzitter kan ontslaan maar alleen indien er een ‘aanleiding’ voor bestaat. Wat dat precies betekent, zegt de wet niet, wat betekent dat als Trump Powell voortijdig zijn congé zou geven, het Amerikaanse Hooggerechtshof waarschijnlijk het laatste woord zou hebben.

Rechters in de VS stellen ‘aanleiding’ (in het Engels ‘for cause’) doorgaans gelijk aan het verzaken van iemands taken of fraude. Het is zeer de vraag of zij het feit dat de inwoner van het Witte Huis het niet eens is met het rentebeleid, als voldoende aanleiding zouden zien en een ontslag voor Powell zouden toestaan.

Ik vraag me ook af overigens of Trump Powell überhaupt wel eerder zou wíllen ontslaan. Ten eerste omdat dat besluit en de vrijwel zekere juridische procedure erna op de financiële markten een nog forsere stijging van de langetermijnrentes zou kunnen betekenen.

Rente snel omlaag

Dat zou zomaar voldoende kunnen zijn om de aandelenkoersen op Wall Street omlaag te jagen en de Amerikaanse economische groei behoorlijke schade te berokkenen. In de tweede plaats moeten we niet vergeten dat de Fed onder leiding van Powell inmiddels precies dat doet wat Trump graag wil, namelijk de rente verlagen.

De vraag is wat Trump zou winnen door Powell in 2025 de laan uit te sturen in plaats van in de eerste helft van 2026. Powell’s termijn als voorzitter loopt in het voorjaar van 2026 af en Trump hoeft alleen te besluiten dat hij Powell niet zal herbenoemen om een nieuwe voorzitter van de centrale bank aan te mogen wijzen.

Als ik het heb over dat de Fed precies dat doet wat Trump wil, namelijk de rente verlagen, dan doel ik overigens niet alleen op de laatste maanden. Nee, ik heb dan ook de komende maanden of zelfs kwartalen voor ogen.

Geen zorgen

De reden daarvoor is de persconferentie van de Fed van donderdag. Zo zei Powell dat als de Amerikaanse inflatie in een maand of zelfs in meer dan één maand onverwacht hoger zou uitpakken, dat niets zou veranderen aan de koers van de bank.

Als de arbeidsmarkt verder verslechtert, dan zou de Fed de rente sneller kunnen verlagen, aldus Powell. Veelzeggend is dat hij níet heeft gezegd dat de bank de rente langzamer zou verlagen of zou stoppen met verlagingen als de arbeidsmarkt weer zou aantrekken.

Over de arbeidsmarkt zei hij daarnaast dat die niet verder hoeft af te koelen om inflatie op termijn naar 2% per jaar te brengen. Dus de arbeidsmarkt is in de ogen van de Fed geen bron van zorg wat inflatie betreft.

Vier keer

Dat is voor het eerst in een zeer lange tijd. Een andere hint dat de Fed de rente de komende maanden verder zal verlagen, was de opmerking van Powell dat het monetaire beleid in de VS ‘nog steeds afremmend’ is.

Aangezien de Fed meent dat inflatie op weg is naar 2% en dat de arbeidsmarkt niet verder hoeft af te koelen, dat de Fed-rente daarom neutraal zou moeten zijn én dat dat ongewisse neutrale niveau volgens de centrale bank ergens tussen 2,5 en 3% ligt, impliceert die opmerking van Powell dat er nog heel wat van de rente af kan.

Nemen we aan dat de Fed het steeds bij de gebruikelijke stappen van 25 basispunten zal houden, dan komen we al gauw tot de conclusie dat de bank de rente nog zeker 4 keer kan verlagen zonder dat ze bang hoeft te zijn de rente daarmee onder de Fed-schatting van het neutrale niveau te zullen brengen.

Geen pauzes

Leggen we dat langs de geplande rentevergaderingen de komende maanden en kwartalen, dan betekent dat dat de Amerikaanse bankiers de rente tot mei zo niet de zomer van 2025 kunnen blijven kortwieken.

Nog een andere hint zijn de woorden van Powell dat zelfs als de Amerikaanse economie uitstekend blijft draaien de komende tijd, de Fed de rente zal blijven verlagen. Zo interpreteer ik de opmerking van Powell dat in het geval dat de economie er sterk bij blijft liggen, de consequentie voor het rentebeleid slechts ‘een minder rappe’ verlaging zou zijn.

Een pauze is blijkbaar een soort monetaire science fiction geworden. Tot slot: de laatste hint dat de rente voorlopig wat er ook gebeurt omlaag zal gaan, is tevens iets wat voor de oplettende luisteraar een soort throw back naar 2021 en 2022 is.

Synoniemen van tijdelijk

Sprekend over inflatievooruitzichten voor de komende maanden, zei Powell namelijk dat een groot deel van de inflatie een inhaalslag van geldontwaarding is. De waarschijnlijke stijging van inflatie in de komende maanden – de Fed verwacht dat te zien namelijk – omschreef hij als ‘een hobbel’.

‘Inhaalslag’ en ‘hobbel’, het zijn niets anders dan andere termen voor ‘tijdelijk’, hét mantra van onder meer de Fed in 2021 en 2022, toen de inflatie hard en aanhoudend steeg.

Inmiddels weten we dat de Fed maar ook onze ECB met hun 'het is allemaal tijdelijk’-sprookje er goed naast zaten. Daardoor is die term in combinatie met inflatie besmet geraakt. De centrale bankiers in Washington, maar ook in Frankfurt weten dat maar al te goed.

Vandaar dat ze opteren voor ‘inhaalslag’ en ‘hobbels’. Beide zijn de 2024-synoniemen van tijdelijk, iets wat erop wijst dat zowel de als de ECB van plan zijn hun rentes de komende maanden verder te verlagen.