Hooggerechtshof bevrijdt grote Amerikaanse bedrijven van knellende regelgeving

"Op 28 juni heeft het Amerikaanse Hooggerechtshof (zie grote foto) in de zaak Loper Bright Enters. v. Raimondo de Chevron-doctrine uit 1984 teruggedraaid. De Verenigde Staten staan door dit besluit aan de vooravond van een periode van aanzienlijke deregulering. Dit belangrijke nieuws is grotendeels onder de radar gebleven, door de focus van beleggers op de economische gang van zaken, renteverlagingen, verkiezingen en de recente piek in volatiliteit.

Kort samengevat creëerde het Amerikaanse Hooggerechtshof veertig jaar geleden het raamwerk waarmee de macht om wetten te interpreteren deels werd overgedragen aan de uitvoerende macht. In het geval van een geschil zou normaal gesproken de rechter bepalen wiens interpretatie van de wet juist is: die van de eiser of die van de gedaagde. De Chevron-doctrine instrueerde lagere rechtbanken om de visie van de overheid te volgen, ongeacht de inhoud.

Deze machtsverschuiving was niet onbeperkt, maar had enkel betrekking op gevallen waarin de wet zelf onduidelijk was. Toch besloeg het een enorm terrein door de ambiguïteit van veel wetgeving.

Toepassingen Chevron-doctrine 

De aanleiding voor de uitspraak in 1984 was de inefficiëntie in het beleidsproces die werd veroorzaakt door beslissingen van rechters in lagere rechtbanken. Amerikaanse rechtbanken zijn generalistisch en gedecentraliseerd. In dit stelsel neigden rechters in lokale en federale rechtbanken ernaar om onder het mom van wetinterpretatie mee te beslissen over beleid.

Door de macht te verschuiven naar gecentraliseerde federale agentschappen met gespecialiseerde interne expertise, zoals EPA, FDA en SEC, maakte Chevron het beleid voorspelbaarder en technocratischer. Het zorgde voor een veel bredere reikwijdte.

De toepassingen van de Chevron-doctrine zijn talrijk. Politiek platform Slate.com becijferde dat sinds 1984 Chevron in meer dan 18.000 beslissingen van federale rechtbanken werd toegepast. Op terreinen uiteenlopend van energiebeleid en onderwijs tot voedselveiligheid en milieuwetgeving.

Deregulering en meer rechtzaken verzekerd 

Met de Loper Bright-uitspraak heeft het Hooggerechtshof zijn interpretatieve mandaat teruggenomen. Het hof vond dat de uitvoerende macht haar taak om wetten te interpreteren op een manier gebruikte die veel verder strekte dan oorspronkelijk door het Congres bedoeld. De beslissing heeft een politieke ondertoon. Na recente conservatieve benoemingen toont het Hoogerechtshof minder tolerantie voor verdere uitbreiding van wet-en regelgeving.

"Na recente conservatieve benoemingen toont het Hoogerechtshof minder tolerantie voor verdere uitbreiding van wet-en regelgeving"

De beslissing om de Chevron-doctrine terug te draaien is verstrekkend. Hoewel het vermogen van de overheid om te reguleren niet verdwijnt, wordt het zeker beperkt. De kosten-batenanalyse die bedrijven maken ten aanzien van het voeren van rechtszaken verschuift. De voordelen van procederen nemen voor bedrijven aanzienlijk toe, terwijl de juridische kosten voor overheden stijgen. De facto zorgt dit voor deregulering.

In de eerste plaats profiteren vooral partijen met de juridische expertise en de financiële middelen om te procederen. De impact hiervan zal het meest zichtbaar zijn in sectoren die worden gekenmerkt door snelle veranderingen zoals energie, technologie en gezondheidszorg. Ongeacht de maatschappelijke gevolgen van de verwachte deregulering staat in ieder geval vast dat het aantal spraakmakende rechtszaken de komende tijd flink zal toenemen."

Gerben Lagerwaard, Head of Continental Europe State Street Global Advisors Vladimir Gorshkov, Macro Policy Strategist State Street Global Advisors