Megacaps profiteren van het butterfly-effect

Je bent nooit te oud om te leren. Joachim Klement was altijd sceptisch over de theorie dat indexfondsen en ETF’s ertoe bijdragen dat Big Tech-megacaps een steeds groter gewicht krijgen in de aandelenmarkt. Maar een wetenschappelijke studie van Hao Jiang, Dimitri Vayanos en Lu Zheng heeft hem op andere gedachten gebracht. 

Het gaat in de studie om het zogenoemde butterfly effect, een fenomeen ontdekt door de meteoroloog Edward Lorenz. Hij probeerde met computermodellen het weer te voorspellen en kwam tot de conclusie dat zelfs de kleinste verandering enorme gevolgen kan hebben, zoals het fladderen van een vlinder waardoor elders een orkaan ontstaat. nHet is de basis van de chaostheorie. 

Tegenargumenten

In de studie wordt er een link gelegd tussen indexfondsen (de fladderende vlinder) en de laatste jaren zo enorm groot geworden megacaps en Magnificent Seven. Zoals bekend zijn er de laatste jaren enorme bedragen richting indexfondsen gestroomd. Klement ging er echter vanuit dat het effect op het gewicht van de  megacaps klein is.

Ten eerste zijn de megacaps slechts één onderdeel van indexfondsen. Als iemand in de MSCI World-index belegt dan zouden in principe alle fondsen die hierin zitten evenveel moeten profiteren, zodanig dat de onderlinge verhoudingen niet veranderen.

Daar komt bij dat de bedragen die jaarlijks via de indexfondsen in megacaps worden geïnvesteerd in verhouding tot de totale markt nog altijd bescheiden zijn. De laatste decennia gaat het volgens Klement hoogstens om enkele tienden van procenten per jaar.

Ten slotte zijn er nog altijd heel veel actieve fondsbeheerders die met arbitrage alle resterende marktinefficiënties ontstaan door indexfondsen zouden moeten kunnen wegwerken.

Lage prijselasticiteit van megacaps

Maar het butterfly effect in combinatie met de relatief lage prijselasticiteit van megacaps staat al deze tegenargumenten in de weg. Dat megacaps een lage prijselasticiteit hebben, blijkt uit een andere studie van Valentin Haddad, Paul Hübner en Erik Loualiche. Die hebben ontdekt dat hoe groter een bedrijf is, des te inelastischer de vraag naar aandelen van dit bedrijf is. 

De consequentie is dat een kleine toename in de vraag leidt tot een grotere toename van de koers en de marktwaarde. De reden dat de vraag naar grote aandelenfondsen inelastischer is, heeft te maken met het feit dat bijna elke grote belegger - actief of passief - de grootste bedrijven in portefeuille moet hebben.

Kleinere bedrijven kunnen daarentegen makkelijker overboord worden gezet als een actieve belegger denkt dat ze te duur zijn geworden.

+0,3% per kwartaal wordt +30% in 25 jaar

Het gaat om minimale verschillen in het voordeel van de megacaps. Maar op de lange termijn heeft dat grote gevolgen. Jiang, Vayanos en Zheng laten zien dat het effect op de relatieve marktkapitalisatie van de grootste aandelen in de VS een kleine 0,3% per kwartaal is, maar dat dit in de loop der tijd opstapelt. 

Na 25 jaar hebben de minuscule verschuivingen in de marktkapitalisatie van grotere en kleinere aandelen ervoor gezorgd dat de largecaps 30,25% groter zijn dan ze zouden zijn geweest zonder de opkomst van het indexbeleggen.

Toch iets om rekening mee te houden, ook voor een scepticus als Klement.