Hoge rente lokt correctie uit

"Lange tijd leek het erop dat er geen echt alternatief was voor de aandelenmarkt als het ging om beleggen. Aandelen en obligaties zijn echter geen twee onafhankelijke entiteiten. Wie de vooruitzichten voor de aandelenmarkt wil begrijpen, moet naar de obligatiemarkt kijken om een idee te krijgen van de richting van de aandelenmarkt.

Nicolaj Schmidt

Onrust in de obligatiemarkt

Zowel vorig jaar als dit jaar was er sprake van onrust en vonden correcties op de obligatiemarkt plaats. De daling in 2022 vond plaats tegen een achtergrond van stijgende inflatie en versnelde monetaire verkrapping. Dit jaar werden de ontwikkelingen op de obligatiemarkt gekenmerkt door een gematigdere inflatie en centrale banken die steeds vaker aangeven dat ze aan het einde of bijna aan het einde van de verkrappingscyclus zijn.

Er zijn twee belangrijke lessen te trekken uit de ontwikkelingen op de obligatiemarkt van de afgelopen jaren. Ten eerste was er in 2022 sprake van een vertraging van de economische activiteit die aangaf dat centrale banken de economie aan het afremmen waren en dat ze snel een draai zouden maken en de rente verlagen zodra een recessie zich aandiende.

Sindsdien hebben verbeterde economische data het verhaal veranderd. De markt gelooft nu dat de Amerikaanse en wereldeconomie prima kunnen functioneren met een basisrente van meer dan 5 procent. De verbetering van de data heeft ertoe geleid dat centrale banken hebben aangegeven dat ze het monetaire beleid in de nabije toekomst niet zullen versoepelen. Dit heeft vervolgens geleid tot een correctie op de obligatiemarkt.

Markt verliest grote koper

Les twee is dat hoge rentes en economische ontwikkelingen het aanbod van staatsobligaties hebben veranderd. In de afgelopen jaren hebben overheden over de hele wereld de rentelasten zien stijgen, waardoor grotere begrotingstekorten zijn ontstaan die moeten worden gedekt. Dit is gedaan door meer obligaties uit te geven.

Tegelijkertijd is er een verminderde vraag als gevolg van de verschuiving van kwantitatieve verruiming naar kwantitatieve verkrapping. Centrale banken zijn van grote kopers van obligaties veranderd in grote verkopers. Als gevolg daarvan is de markt overspoeld met een enorme voorraad staatsobligaties.

Positieve factoren vervagen

Wat betekenen obligatiemarktcorrecties voor de economie? Ik denk dat de recente daling van de obligatiemarkt niet in de pas loopt met de beleidsrente en zeer schadelijk zal zijn voor de wereldeconomie. De opleving van de economische activiteit in 2023 is het resultaat van tijdelijke factoren. Deze factoren weerspiegelen een cyclisch herstel van de vraag naar diensten dat mogelijk werd gemaakt door een versoepeling van de financiële omstandigheden en het gebruik van financiële stimuli tijdens de pandemie.

"Ik denk dat de recente daling van de obligatiemarkt zeer schadelijk zal zijn voor de wereldeconomie"

Helaas vervaagt de positieve groei-impuls door de neergang op de obligatiemarkt en de daarmee gepaard gaande stijging van de Amerikaanse dollar en daling van de aandelenkoersen.

Aandelen gaan een correctie tegemoet

De bemoedigende economische cijfers blijven centrale banken onder druk zetten om het monetaire beleid strak te houden, maar binnen 3-6 maanden zullen de Fed en andere centrale banken zich realiseren dat de realiteit van een Amerikaanse rente van meer dan 5% de economieën ernstig schaadt. Het gevolg is een aanzienlijke groeivertraging en dit zal de aandelenmarkten negatief beïnvloeden.

Positief is wel dat de centrale banken de rente nu zo sterk hebben verhoogd dat ze de rente kunnen verlagen als reactie op een groeivertraging, maar een versoepeling zal alleen volgen op een aanzienlijke aandelencorrectie. Terwijl deze correctie zich ontvouwt, zal de vraag naar obligaties toenemen.

Dit zal op zijn beurt weer de huidige onbalans tussen vraag en aanbod van obligaties beter in balans brengen. Omdat de VS naar verwachting in een betere positie zullen verkeren om de druk van hogere rentes te weerstaan, zullen Amerikaanse beleggingen waarschijnlijk beter presteren."