Goede vooruitzichten chipindustrie

De chipindustrie heeft een paar woelige jaren achter de rug. Aan het begin van de coronapandemie was er een wereldwijd tekort aan halfgeleiders en nu worstelt de industrie met te grote voorraden in delen van de toeleveringsketen. 

Op de beurs heeft dat geleid tot een sterke daling van chipaandelen. Dat werd nog verder aangewakkerd door beperkingen die de VS heeft opgelegd aan de import van halfgeleiders en aanverwante apparatuur uit China. Tenslotte zijn er nog de plannen in Europa en de VS om de productie meer in eigen hand te nemen.

Wat betekent dat voor de industrie? Krijgen we een langere periode van neergang? Shailesh Jaitly van Capital Group denkt van niet.

Andere cyclus

Allereerst is de huidige halfgeleidercyclus anders dan bijvoorbeeld in de periode 2000-2010 toen de sector het ook zwaar had. Dat had toen te maken met een overaanbod van verschillende producenten die met elkaar concurreerden. Tegenwoordig is de markt meer geconsolideerd en de vraag stabieler omdat halfgeleiders een grotere rol spelen in de maatschappij en ons dagelijks leven.

De marktleiders TSMC uit Taiwan, Samsung uit Zuid-Korea en Intel uit de VS hebben een groot deel van de chipmarkt in handen, en ook bij toeleveranciers en gespecialiseerde chipmakers is er een grotere marktconcentratie.

Aangepast

Jaitly gelooft dat de marktleiders adequaat hebben gereageerd op de recente downturn. Zo hebben Samsung, Micron Technology en SK Hynix hun productie van chips voor consumentenelektronica flink verlaagd.

Jaitly denkt dat mede daardoor de voorraden aan halfgeleiders voor de besturing van elektronica (logic semiconductors) hun piek al hebben overschreden in het derde kwartaal. Bij geheugenchips nemen de voorraden nog toe en wordt het hoogtepunt verwacht midden 2023. Bij analoge chips kan de correctie wat langer duren. Het risico van grote overschotten bij geavanceerde chips is het kleinst.

Re-shoring

Een van de grote issues in de chipindustrie is of het mogelijk is dat grootmachten als Europa, de VS, China of Japan zelfvoorzienend worden. Jaitly ziet dat niet gebeuren. Een bedrijf als TSMC is veel te belangrijk en te goed in wat het doet - vooral het testen en het in elkaar zetten van chips – voor de rest van de wereld om te vervangen. 

Jaitly denkt dat de VS zich milder zullen opstellen zodra ze enkele essentiële onderdelen van de chipindustrieën zelf in huis hebben, zoals chips voor de defensie-industrie. Belangrijk is ook het besluit van TSMC om een groot deel van de productie in de VS (Arizona) te laten plaatsvinden. 

Het feit dat de VS en Europa tientallen miljarden willen investeren in een eigen chipproductie zal volgens Jaitly de prijzen opdrijven, waarmee er een eind komt aan een trend van alsmaar lagere prijzen. 

Het opbouwen van eigen capaciteit zal een tijd in beslagnemen. Alleen het opleiden en/of aantrekken van ingenieurs wordt een herculesopgave. Tenslotte zijn er nog alle toeleveranciers, inclusief grondstoffen. De ketens in deze industrie zijn globaal verweven. Dat is vrijwel onmogelijk om helemaal op te breken.

VS-China

Het afgelopen jaar was er veel te doen om de Amerikaanse regering die heeft bepaald dat Amerikaanse chipfabrikanten een vergunning van het ministerie van handel nodig hebben om geavanceerde halfgeleiders en aanverwante apparatuur naar China te exporteren. De beperkingen zijn verder gericht op exporten van buitenlandse bedrijven die Amerikaanse apparatuur gebruiken.

De maatregelen zijn echter niet zo makkelijk door te voeren. De regering Biden heeft andere landen nodig om de beperkingen op te leggen. Op basis van Jaitly's recente gesprekken gelooft hij dat Japanse fabrikanten van halfgeleiderapparatuur grotendeels akkoord gaan, terwijl Nederlandse en Zuid-Koreaanse fabrikanten zich lijken te verzetten tegen controles op de verkoop van apparatuur aan China.

Het ministerie van handel probeert zelfs de verkoop van bestaande apparatuur aan Chinese klanten die momenteel op de niet-gecontroleerde lijst staan te beperken. Het doel is deze bedrijven onder druk te zetten om in te stemmen met audits en inspecties. 

Op de lange termijn lijkt het erop dat producenten van geheugenchips zullen profiteren van de Amerikaanse pogingen om de ontwikkeling van China's halfgeleiderindustrie af te remmen. De recente maatregelen kunnen de groei van de Chinese staatsbedrijven die geheugenchips produceren ondermijnen en tegelijkertijd (Amerikaanse) bedrijven helpen die in de VS processoren produceren.